Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl

RODZAJE: Cl-Cr

Clivia. Pochodząca z Południowej Afryki Clivia miniata jest jedną z najbardziej znanych i popularnych roślin z rodziny Amaryllidaceae. Przywieziona do Anglii w połowie XIX wieku, okazała się idealną rośliną pokojową do niedoświetlonych i niedogrzanych europejskich mieszkań. Kwitnące co wiosnę okazy, często dużych rozmiarów, przekazywano w rodzinach z pokolenia na pokolenie. Ze względu na dużą naturalną zmienność i łatwość krzyżowania z innymi gatunkami kliwii, stała się ulubionym obiektem prac hodowlanych licznych amatorów - początkowo w Europie, potem na całym świecie. W wielu krajach działają towarzystwa miłośników i hodowców kliwii.

Typowa Clivia miniata jest rośliną wiecznie zieloną, tworzącą wachlarz długich, wąskich, ciemnozielonych liści, spomiędzy których wyrasta pęd kwiatostanowy z pomarańczowymi, dość szeroko otwartymi kwiatami w zwartym kwiatostanie. Obecnie uprawia się odmiany o liściach różnej szerokości i długości, ciemno- lub jasnozielonych, jednolitych lub z prążkami, białymi lub żółtymi usytuowanymi wzdłuż lub w poprzek, kwiatami od prawie białych do czerwonych, pojedynczymi lub pełnymi, o kwiatostanach luźnych lub zwartych, dużych lub małych... Najwięcej zapewne odmian otrzymują hodowcy chińscy i japońscy.

W naturze kliwie rosną w cienistych lasach lub górskich parowach Południowej Afryki, na terenach o letnim okresie deszczowym, na podłożu bogatym w próchnicę, przepuszczalnym. Często tworzą całe kępy w nadbrzeżnych lub górskich lasach na wschodzie RPA. Niestety, z rozwojem cywilizacji obszary leśne kurczą się z każdym rokiem i coraz trudniej znaleźć kliwie dziko rosnące. Odkryta kilka lat temu C. mirabilis jest jedynym gatunkiem, który rośnie w zachodniej części RPA, na bardzo małym obszarze górskim, w klimacie z suchym latem i zimową porą deszczową. Gatunek ten, jako jedyny w rodzaju jest przystosowany do długich okresów suszy (wodę magazynują długie, mięsiste korzenie, osiągające do 2 cm grubości) i do bezpośredniego nasłonecznienia (liście z charakterystycznym, jasnym paskiem).

Rodzaj Clivia, z sześcioma gatunkami, jest jednym z najbardziej prymitywnych przedstawicieli amarylkowatych. Rośliny te nie tworzą cebul, są bylinami o zgrubiałych korzeniach (kłączach). Ich kwiaty są zapylane przez motyle i ptaki. Są blisko spokrewnione z rodzajami Cryptostephanus, Haemanthus i Scadoxus.

Pierwsze okazy gatunku Clivia nobilis zostaly zebrane w 1815 r. przy ujściu Great Fish River i przesłane do Anglii, gdzie w 1828 roku John Lindley nadał im tę nazwę ku czci Lady Charlotte Florentine Clive, księżnej Northumberland i szlachetnego rodu Clive. C. miniata została opisana w 1858 r., początkowo pod nazwą Vallota miniata. Najnowszy gatunek - C. robusta - został opisany w 2004 r.


Kliwie mogą osiągać imponujące rozmiary. Clivia robusta dorasta do 1,6 m, z liśćmi do 1,8 m. Clivia caulescens tworzy z nasad liści tzw. pseudopęd, który może dorastać do 3 m długości, płożąc się częściowo na podłożu. Z kolei Clivia gardenii jest chyba rekordzistką w długości okresu dojrzewania owoców, które zawiązane późną jesienią jednego roku dojrzewają zimą następnego, po około 15 miesiącach!

Uprawiając kliwie trzeba pamiętać, że lubią one rozproszone światło (np. północne lub północnowschodnie okna), żyzne, przepuszczalne podłoże, zmieniane co kilka lat, sporo wilgoci w okresie wiosenno-letnim i sporadyczne podlewanie w zimie, przy obniżonej do kilku-kilkunastu stopni temperaturze. Rozmnażają się przez odrosty, rozdzielane przy okazji przesadzania. Rośliny uzyskane z nasion mogą zakwitnąć równie dobrze po dwóch jak i po dziesięciu latach, mogą się też znacznie różnić od roślin macierzystych.

Crinum. Nazwa pochodzi od greckiego krinon - lilia, ze względu na podobieństwo kwiatów wielu gatunków do lilii. Rodzaj opisany przez Linneusza w Species Plantarum, w 1753 r. Crinum jest blisko spokrewnione z rodzajem Amaryllis, ale w przeciwieństwie do niego występuje w całej strefie zwrotnikowej: od Ameryki, przez Afrykę, Azję po Australię. Jest to spowodowane przystosowaniem nasion do przenoszenia przez wodę, również słoną. Rodzaj obejmuje 60-70 gatunków, z których wiele rośnie na terenach podmokłych, a nawet w zbiornikach wodnych i strumieniach. Niektóre gatunki południowoafrykańskie są natomiast typowymi geofitami, które w porze suchej zasychają.

W uprawie najczęściej spotyka się Crinum x powellii, powstałe przez skrzyżowanie C. bulbispermum z C. moorei. Są to duże rośliny, nadające się raczej na duże tarasy lub werandy niż do mieszkania. Mają długie, nawet ponadmetrowe liście, wyrastające z długiej szyjki cebulowej. Późnym latem na podobnej długości pędzie wyrasta kwiatostan z dużymi, różowymi lub białymi kwiatami. W okresie wzrostu wymagają dobrego nawadniania, w zimie pozostają w stanie ulistnionym, ale należy zmniejszyć temperaturę i podlewanie. Uprawa w gruncie, jako rośliny sadzonej wiosną i wykopywanej jesienią jest również możliwa, należy jednak pamiętać, że wzrost w kolejnym sezonie zależy od stanu zachowanej bryły korzeniowej. W ciepłych krajach liczne gatunki i niezliczone odmiany uprawne krinum są szeroko rozpowszechnione w ogrodach, niektóre wymagają bardzo dobrego okrycia na zimę lub uprawy pojemnikowej. Znane są też krzyżówki międzyrodzajowe z amarylisem i ammocharisem. Cechą, która z reguły odróżnia gatunki krinum od krzyżówek, jest łatwe tworzenie cebul przybyszowych przez te ostatnie, podczas gdy gatunki rozmnażają się przede wszystkim przez nasiona.

W uprawie są również gatunki typowo wodne: nadające się do dużych akwariów Crinum natans (pochodzi z Afryki zwrotnikowej, liście metrowe, szerokości 8 cm) i C. thaianum (pochodzi z Tajlandii, liście w uprawie do 1,5 m) oraz znacznie mniejsze C. purpurascens (z Ameryki Środkowej i Południowej, liście 3x30 cm).