Ogrody natury...
Zakładki:
01. LEKTURA PRZY MUZYCE TYiJA
A rośliny są żywymi, oddychającymi i porozumiewającymi się istotami, wyposażonymi w osobowość i atrybuty duszy.darmowy hosting obrazków
AMARYLKOWATE (AMARYLLIDACEAE)
CHOROBY I SZKODNIKI
HIGIENA
KONTAKT
MAŁA ARCHITEKTURA
NA SKRÓTY
PRZYPISY
ROZMNAŻANIE ROŚLIN
darmowy hosting obrazków
UWAGA: TRUJĄ!...
WŁASNY PROJEKT OGRODU
WYBRAŃCY ! GWIAZDA PRAWDZIWA
Z wyjątkiem Afrodyty, nie istnieje na tym świecie nic piękniejszego niż kwiat i nic bardziej niezbędnego niż roślina.darmowy hosting obrazków
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
niedziela, 07 września 2008

Polne maki tak bardzo kojarzą nam się ze swojskością. Z dawną wsią, gdy pola ze zbożem aż płonęły
od czerwieni. Tymczasem wcale nie jest to nasz rodzimy gatunek...

Rozpowszechniony jest na terenie całego kraju. Jest gatunkiem jednorocznym, a pochodzi najprawdopodobniej z basenu Morza Śródziemnego. U nas jest archeofitem. Na określenie "maków polnych" składa się kilka gatunków, dość podobnych dla laika roślin. Mamy też jeden gatunek maku uprawnego i kilka, już niekoniecznie jednorocznych, gatunków uprawianych jako rośliny ozdobne.
A zatem - po kolei.

Mak polny (Papaver rhoeas) to roślina ruderalna. Jest dobrze znanym chwastem, głównie w uprawach zbóż ozimych i rzepaku, ale także jarych oraz okopowych i innych. Jest azotolubny i bardzo odporny na zanieczyszczenia atmosfery. Dorasta do prawie metra wysokości. Cała roślina jest szczeciniaso owłosiona oraz cała zawiera biały sok mleczny. Liście szarozielone, pierzaste, ostro ząbkowane; u dołu łodygi
ogonkowe, u góry siedzące. Kwiaty wyrastają na długich szypułkach (ogonkach), przed rozwinięciem
zamknięte są w dwudziałkowym kielichu, gdzie korona (płatki) stopniowo zmieniają kolor od białego,
poprzez odcienie różu do charakterystycznej czerwieni rozkwitających po opadnięciu działek kielicha
kwiatów maku. Korona czteropłatkowa, czerwona do purpurowej (bardzo rzadko różowa lub biała), zawsze z czarną plamą u nasady, która od góry bywa obwiedziona białym półksiężycowatym paskiem. Wnętrze kwiatu tworzy pojedynczy słupek w kształcie maczugi ze znamieniem w ilości 5-18 promieni. Zaś sam słupek otoczny jest bardzo licznymi, ciemnofioletowymi pręcikami. Pąki kwiatowe zwisają, natomiast kwiaty i makówki są wzniesione. Kwitnie od maja do lipca (sierpnia). Owoc to wielonasienna, jajowata torebka, zwana popularnie makówką. Jest naga, pod jej tarczą znajdują się otworki, przez które wysypują się bardzo liczne nasiona. Nasiona w ziemi bardzo długo zachowują zdolność kiełkowania. Kiełkują w bardzo niskich temperaturach, nawet przy +1°C. Bardzo obficie kiełkuje już jesienią, zimując w formie małych rozetek, oraz wiosną. Tworzy mieszańce z makiem wątpliwym.

Roślina trująca. Zawiera lekko trujący alkaloid readynę. Wykorzystywana w lecznictwie;
surowcem zielarskim są płatki maku polnego - Flos Rhoeades (Flos Papaveris rhoeades).
Zawierają alkaloid readynę, antocyjan - mekocyjaninę oraz związki śluzowe. Odwar stosuje się przy
kaszlu i chrypce oraz biegunkach jako środek powlekający. Używany także w kosmetyce,
m.in do produkcji płynu do intymnej pielęgnacji podczas menstruacji.
Nasiona zmieszane ze zbożem zabarwiają mąkę na żółto i powodują jej szybkie psucie się.

Wszystkie maki wyglądają dość podobnie, zatem poniższe gatunki opiszę dość pobieżnie,
z wyszczególnieniem jednak podstawowych różnic gatunkowych.

Mak watpliwy (Papawer dubium, zdjęcie powyższe oraz pierwsze z poniższych) to kolejna roślina ruderalna, pospolita na niżu kraju i również jest archeofitem. Występuje w niemal całej Europie. Niegdyś porastał pola uprawne o podłożu piaszczystym. Obecnie częściej rośnie na wysypiskach, nieużytkach lub brzegach dróg. Także jest rośliną jednoroczną, mniejszą jednak od maku polnego, a dorastającą zaledwie do 30–60 cm wysokości. Kwiaty szkarłatnoczerwone (czasami z czarna nasadą) o średnicy 3–7 cm, znamię słupka płaskie, z 5–8 promieniami. Kwitnie od maja do czerwca. Kwiat maku wątpliwego wygląda bardziej blado niż u maku polnego. Makówka wyraźnie żebrowana.
Roślina zawiera lekko trujący alkaloid. Dawniej był używany w lecznictwie. Gatunek zmienny
morfologicznie. Występuje w wielu odmianach. Tworzy mieszańce z makiem polnym.

Mak piaskowy (Papaver argemone, zdjęcie powyżej) – To kolejny jednoroczny gatunek maku z flory polskiej. Porasta pola uprawne (chwast segetalny), piaszczyste brzegi dróg, ugory. Chwasty segetalne, zwane też chwastami polnymi właściwymi, to grupa chwastów rosnąca na polach uprawnych, wśród roślin uprawnych. Mają cykl życiowy zbliżony do roślin uprawnych, wśród których żyją. Większość chwastów segetalnych to również archeofity i tak jest także w przypadku maku piaskowego. Występuje w prawie całej Europie z wyjątkiem części południowo-wschodniej. W Polsce na całym obszarze, oprócz gór. Łodyga słabo rozgałęziona, 10–30 cm wysokości. Ciemnoczerwony, pojedynczy kwiat na długiej szypułce. Płatki korony długie na 15–25 mm z czarną plamą u nasady, zwykle nie stykają się ze sobą. Kwiaty bez miodników. Kwitnie od maja do lipca. Makówkę tworzy podłużnie maczugowata, naga torebka, wyraźnie żeberkowana, ze skąpymi, wzniesionymi szczecinkami. Nasiona bardzo liczne. Roślina trująca, o podobnym leczniczym zastosowaniu
i działaniu jak u maku lekarskiego.

Mak alpejski (Papaver burseri, zdjęcia: powyższe i dwa poniższe, w tym okaz z bardzo rzadką u tego gatunku żółtą barwą kwiatów) nazywany także makiem tatrzańskim lub makiem Bursera. Jest gatunkiem wieloletnim. Rośnie dziko w wysokich partiach gór Europy. Licznie występuje w Wielkiej Fatrze. W Polsce wyłącznie w Tatrach i jest rzadki. Siedlisko: piargi, skały, murawy. Dużo częściej na podłożu wapiennym, ale występuje również na granicie. W Tatrach spotykany jest we wszystkich piętrach roślinności, ale główny obszar jego występowania to piętro alpejskie, dochodzi do 2350 m n.p.m. Tworzy niskie darnie o wysokości 10-20 cm. Oprócz kwitnących pędów wytwarza liczne pędy płonne. Pędy w nasadzie otulone starymi liśćmi. Liście wyłącznie różyczkowe, sinozielone, ogonkowe, pierzastosieczne. Poszczególne listki zakończone szczecinką. Łodyga - głąbik kwiatowy wysokości do 20 cm, brunatno owłosiony. Kwiat o średnicy do 2,5 cm cm (u typowego gatunku), 4 płatki białe z żółtą nasadą lub żółtawe (rzadko). Działki kielicha gęsto owłosione. Wewnątrz pojedynczy słupek z tarczowatym, 4-6promieniowym znamieniem i liczne pręciki. Pączki są zwisające, podczs rozkwitania ich szypułki prostują się. Makówka - kulistojajowata i pokryta szczecinkami torebka. Kwitnie od lipca do sierpnia, zapylany jest przez owady. Doskonale umacnia swoimi rozgałęzionymi korzeniami luźne piargi. Gdy zostanie przez nie zasypany, na ogół przebija się na powierzchnię nowym pędem. Roślina znajduje też zastosowanie jako ozdobna ogródków skalnych. Kwiaty kwitną krótko, ale pojawiają się stale od maja do sierpnia. Żyje tylko 2- 3 lata, jednak sam nasiewa się, łatwo go też rozmnażać z nasion. Żle natomiast znosi przesadzanie. Wymaga średnio wilgotnego podłoża.

I ostatni z gatunków maków występujących w polskiej florze, to efemerofit - mak pośredni (mak mieszańcowy, Papaver hybridum, zdjęcia brak). Efemerofit w odróżnieniu od archeofitu jest gatunkiem obcego pochodzenia, który jednak nie zdołał się zadomowić na stałe w nowych warunkach, na nowych obszarach. Stosunkowo często pojawiają się one wokół miejsc przeładunku towarów, np. wokół portów, dworców kolejowych lub innych stacji przeładunkowych, a także wokół szkółek ogrodniczych i ogrodów botanicznych, w których uprawia się gatunki obce. Efemerofity zwykle nie mają szans na przejście całego cyklu rozwojowego w naszym klimacie i w krótkim czasie zanikają. Niektórym jednak, czy to w wyniku skrzyżowania z rodzimymi gatunkami czy też w wyniku jakichś przemian ewolucyjnych udaje się czasami trwale zaaklimatyzować. Trwa to dość długo, np. czas potrzebny do pełnej aklimatyzacji (tzw. time lag – czas wyczekiwania) czeremchy amerykańskiej w Niemczech wyniósł 30 lat, zaś klonu jesionolistnego aż 180 lat... Według badań prof. K. Rostańskiego z 1989 roku w polskiej florze było 531 efemerofitów. Liczby te zmieniają się jednak ciągle.

05:37, ksanthos_trelos , Antropofity
Link Komentarze (9) »

Mak lekarski (m. ogrodowy, m. uprawny) (Papaver somniferum) - gatunek jednorocznej rośliny uprawnej, pochodzący prawdopodobnie z Azji Mniejszej lub z zachodniej części basenu Morza Śródziemnego (być może z gatunku P. setigerum), w stanie dzikim nie występuje, znany już w starożytności. Rośnie na zwałach świeżej ziemi i innych nieużytkach położonych na glebie średnio zwięzłej. Zakwita na początku lata. Jest także rośliną uprawianą. Obecnie - z uwagi na właściwości narkotyczne - istnieje zakaz uprawy tej rośliny, rośliny wytwarzającej ładne kwiaty i smaczne nasiona. Zażywanie opium jest w wielu krajach zabronione i możliwość zakupu nastepuje tylko w przypadku wskazań lekarza. W Polsce zasady uprawy i zakupu Papaver somniferum normuje ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. (Dz.U. z 1997 r. Nr 75, poz. 468).

Dorasta do wysokości od 120 do 150 cm;  łodyga sztywna, prosta lub rozgałęziona. Pokryta wyraźnym białym nalotem, po przecięciu wypływa duża ilość mlecznego soku. Liście podługowatojajowate, wyłącznie łodygowe, nierówno karbowane. Kwiaty duże, o średnicy do 10 cm,
z opadającym, 2 - działkowym kielichem, posiadające cztery płatki korony, okrągłe lub odwrotnie jajowate, białe, jasnofioletowe, różowe lub czerwone z ciemnymi plamkami u nasady. Pręciki liczne, słupek o siedzącym, tarczowatym znamieniu. Kwitnie od czerwca do lipca. Owoce - prawie kuliste torebki, zwane makówkami, z otworami pod szczytem (nowe odm. nie otwierają się). Zawierają nerkowate nasiona o średnicy 0,9 do 1,5 milimetra o barwie zależnej od odmiany (od brudnobiałych przez czerwonofioletowe po niemal czarne).

Mak lekarski znajduje zasosowanie jako roślina uprawna, lecznicza, kulinarna i ozdobna. Jako
roślina uprawna uprawiana na większą skalę jest w Chinach, Indiach i w Iranie, w Turcji i wielu
krajach Bliskiego Wschodu, głównie dla uzyskania opium, zaś w wielu krajach Europy, u nas również, mak lekarski uprawiany jest dla celów przemysłowych, leczniczych, a także spożywczych. Leczniczo jako surowca używa się tzw. makowin (Capita Papaveris, Fructus Papaveris immaturus, puste, pozbawione nasion makówki z 10 cm częścią łodygi). Używane są do produkcji alkaloidów, głównie takich jak: morfina, kodeina lub papaweryna. Surowcem zielarskim są także nasiona (Semen Papaveris albis). Opium otrzymywane z białego soku wykorzystywane jest w medycynie i do produkcji narkotyków. Kulinarnie nasionawykorzystywane są w celach spożywczych  - w dojrzałych nasionach wykryto zawartość zaledwie 0,01 % alkaloidów - oraz do produkcji oleju (Oleum Papaveris, nasiona zawierają 40 - 55% oleju). Olej może być także używany jako schnący olej techniczny. Makuchy czyli pozostałości po tłoczeniu oleju stanowią doskonałą paszę treściwą. Roślina ozdobna - na rabaty i do wazonów.

Trucizna - we wszystkich częściach rośliny, zawierających sok mleczny znajdują się alkaloidy: morfina, kodeina, tebaina, papaweryna i narkotyna. Zatrucia na skutek spożycia świeżych roślin nie są znane.Dawniej przypadki zatruć, zwłaszcza małych dzieci i niemowląt, były stosunkowo częste, przede wszystkimna wsiach, gdzie powszechnie używano wywaru z niedojrzałych makówek jako herbatki nasennej.
Działanie - morfina: ogólnie uśmierzające, przeciwbólowe, uspokajające na ośrodek oddechowy i serce.Osłabia czynność gruczołów, działa uspokajająco i euforycznie. Wpływ obwodowy, przede wszystkim przezpodwyższenie napięcia mięśni gładkich. Kodeina uśmierza kaszel. Tebaina wywołuje drgawki. Papawerynaosłabia mięśnie gładkie - szczególnie pozytywne jest działanie rozkurczowe na układ pokarmowy. Narkotyna wzmaga narkotyczne działanie morfiny na korę mózgu, wpływa pobudzająco na układ oddechowy, wykazuje wpływ obwodowy osłabiajacy mięśnie gładkie.
Objawy zatrucia - już po upływie pół do jednej godziny od przyjęcia trucizny pojawiają się ociężałość
i zawroty głowy, wymioty, nasilające się odurzenie i ogólne osłabienie, senność, wreszcie głeboka
utrata przytomności, a przy tym występujące od początku, lecz stale potęgujące się , upośledzenie
czynności układu oddechowego. Charakterystycznymi objawami ostrego zatrucia są poważne zakłócenia czynności oddechowych i bardzo silne zwężenie źrenic. Inne objawy to początkowo silne spowolnienie, a następnie przyspieszenie i osłabienie czynności serca, obniżenie temperatury ciała oraz wstrzymanie oddawania moczu i kału. Po doustnym wprowadzeniu trucizny śmierć następuje dopiero po wielu godzinach na skutek porażenia ośrodka oddechowego.

Są znacznie mniej urodziwe piękności, takie niby zwyczajne i szare, ale zabijające w podobny sposób -
poprzez porażenie układu oddechowego i śmierć z powodu uduszenia, lecz z jedną różnicą - zachowaniem
pełnej świadomości. Ale o nich innym razem...
Pierwsza pomoc po przyjęciu niewielkiej ilości nie jest konieczna. Przypadki zatruć spowodowane
spożyciem świeżych roślin nie są opisane. Jednak w przypadkach wątpliwych nalezy skorzystać z pomocylekarza.
Leczenie - przy zatruciu spowodowanym drogą doustną: płukanie żołądka, węgiel aktywowany, środek przeczyszczający. Przy utrzymującej się śpiączce nie wolno podawać środków wymiotnych ze względu naniebezpieczeństwo wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc. Podtrzymywanie czynności życiowo ważnych.Wspomaganie oddechu. Przy sinicy dawka Naloxonu, 1-2 ampułki, ponawiana co 10-20 minut, aż do ustąpienia objawów niewydolności układu oddechowego lub do pojawienia się możliwości zastosowania sztucznego oddychania. Przy upośledzeniu czynności układu krążenia środki wspomagające tę czynność, efedryna, kofeina. Cewnikowanie pęcherza moczowego. Rokowanie pomyślne.
Działanie, objawy zatrucia, pierwsza pomoc oraz leczenie tu i w następnych notkach dotyczących
roślin szczególnie trujących za Horstem Altmannem w Giftpflanzen, Gifttiere: Merkmale, Giftwirkung,
Therapie w tłumaczeniu dr. Hentyka Grabarczyka przy konsultacji toksykologicznej dr. farm. Wacława
Jaroniewskiego, chyba że zaznaczę inne źródło.
04:58, ksanthos_trelos , Uprawne
Link Komentarze (4) »

 

 

 Papaver nudicaule - mak syberyjski, zależnie od terminu siewu może być rośliną jednoroczną lub dwuletnią. Mak ten pochodzi z Syberii i Kaukazu. Kwiaty o barwach białych, żółtych, pomarańczowych i czerwonych pojawiają się pojedynczo na szczytach pędów o długości 25-30 cm. Kwitnienie w odróżnieniu od maku wschodniego rozciągnięte jest w czasie. Roślina pełni funkcję ozdobną od czerwca do września.


Nadaje się do wysadzania na rabatach. Ścięte kwiaty mogą posłużyć do tworzenia bukietów.

Mak wschodni (Papaver orientale), czasami nazywany makiem tureckim - gatunek wieloletni, bylina. Występuje w stanie dzikim w Azji Mniejszej (Armenia, Kaukaz, Persja). W Polsce jest uprawiany jako roślina ozdobna, czasami dziczejąca (efemerofit). Gatunek dorasta do 90 cm, odmiany uprawne zaś do 120 cm.


Liście pierzaste, owłosione; głównie odziomkowe, tworzące przyziemną rozetę, łodygowe nieliczne i mniejsze. Po kwitnieniu liście zasychają. Korzenie głebokie i mięsiste. Kwiat jasnoczerwony, o średnicy do 15 cm. Mają u różnych odmian kolor od łososioworóżowego do wiśniowoczerwonego. U nasady płatków posiadają czarną plamę. Podobnym gatunkiem jest mak przykwiatkowy. Jest wyższy i ma pierzaste liście pod kielichem. Istnieją także liczne, podobne mieszańce. Nadają się na rabaty i na grupy w trawnikach. Kwitną w maju-czerwcu.


Są też uprawiane na kwiat cięty (kwiaty należy ścinać, gdy są jeszcze w pąkach, rozwinięte szybko
więdną). Niemal wszystkie uprawiane odmiany są mieszańcami maku wschodniego z makiem przykwiatkowym. Rozmnaża się go wiosną i jesienią z sadzonek korzeniowych. Wymaga stanowiska słonecznego i raczej suchego. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Po przekwitnieniu pędy ścina się.

Odmiany:

    'Beauty of Liwer';
    'Brilliant':


    'Victoria Luise';
    'Cedric Morris':

Nasiona wysiewa się bezpośrednio do gruntu począwszy od kwietnia. Siew można w pewnych odstępach czasu powtarzać, uzyska się wówczas ciągłość kwitnienia. Bardzo gęste wschody należy przerywać. Nie znosi przesadzania. Maki wymagają słonecznych stanowisk oraz gleb suchych do średnio wilgotnych, dobrze zdrenowanych, lekkich i żyznych. Nie tolerują mokrych miejsc ani ciężkiej gleby, gdyż w takich warunkach gniją ich grube, palowe korzenie. Do bardziej popularnych i wartościowych gatunków należą: Papaver glaucuin - o kwiatach karminowoczerwonych; mak polny pełnokwiatowy ma kwiaty różnobarwne; mak lekarski pełnokwiatowy ma kwiaty białe, ognistoczerwone, różowe, srebrzystołososiowe, szkarłatne; mak lekarski peoniowy, pełnokwiatowy ma kwiaty białe, łososiowe, ognistoczerwone, różowe. Nasiona wszystkich wymienionych gatunków znajdują się w sprzedaży w czystych barwach, a także w specjalnych mieszankach.
Najczęściej są uprawiane z przeznaczeniem na kwiat cięty. Aby przedłużyć ich trwałość w wazonie, kwiaty należy ścinać w fazie pąka, gdy zaczynają pękać działki kielicha. Po ścięciu sok mleczny wysychając zatyka światło kanalików transportujących wodę, czego skutkiem jest szybkie więdnięcie kwiatów w wazonie. By temu zapobiec tuż po ścięciu należy końce łodyg zanurzyć na chwilę w gorącej wodzie lub przypiec nad ogniem czy na gorącej blasze (płycie kuchennej).

Najpopularniejsze gatunki:
 mak alpejski (P. alpinum)
 mak atlantycki (P.  atlanticum)
 mak Bursera (P. burseri)
 mak chibiński (P. chibinense)
 mak lekarski (P. somniferum)
 mak piaskowy (P. argemone)
 mak polarny, mak swalbardzki (P. dahlianum)
 mak polny (P. rhoeas)
 mak przykwiatkowy (P. bracteatum)
 mak syberyjski (P. nudicale)
 mak wątpliwy (P. dubium)
 mak wschodni (P. orientale)

04:30, ksanthos_trelos , Ozdobne
Link Dodaj komentarz »
poniedziałek, 25 sierpnia 2008

Rodzaj groszkowatych (Lathyrus sp.) obejmuje około 200 gatunków roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae) i rzędu bobowców (Fabales). Gatunki te występują na półkuli północnej, na obszarach o klimacie umiarkowanym i subtropikalnym. Groszek jako roślina ozdobna stosowany jest do pokrywania murów i ogrodzeń. Niektóre gatunki groszku są uprawiane także na paszę oraz jako roślina jadalna.

 

  
 

 

 

Groszek bulwiasty (Lathyrus tuberosus) to bylina z rodziny bobowatych (Fabaceae). W stanie naturalnym porasta suche łąki, słoneczne wzgórza, gliniaste pola z uprawami zbóż i okopowych, przydroża. Preferuje gleby żyzne, głęboko uprawione, przepuszczalne, wystarczająco wilgotne oraz zasobne w wapno. W  stanie dzikim występuje w prawie całej Europie i na Syberii po Jenisej, w rejonie Kaukazu, Azji Mniejszej, Syrii i Algierii. Został także zawleczony do Ameryki Północnej. W naszej florze jest zadomowionym antropofitem. Rośnie niezbyt często na południu kraju (3 stanowiska z tendencją do powiększania areału).

 

 

.

Kwiaty groszku bulwiastego  

 

 

 

Łodyga o wysokości 30-120 cm jest zwykle rozgałęziona, czterokanciasta, leżąca lub wspinająca się za pomocą czepnych wąsów. Liście typu parzystopierzastego, utworzone przez jedną parę sinawych listków. Przylistki półstrzałkowate. Kwitnie od lipca do sierpnia. Kwiaty,  umieszczone w skąpych gronach, o długości 12-16 mm są liliowopurpurowe lub fioletowopurpurowe, bardzo rzadko białe. W literaturze można znaleźć informację, iż kwiaty groszku bulwiastego przyjemnie pachną. Kwiaty spotkanych przeze mnie okazów były bezwonne lub o zapachu ledwie wyczuwalnym. Roślina miododajna, bardzo chętnie oblatywana przez pszczoły.  Strąki zwisające, nagie, prawie cylindryczne, siatkowato unerwione, skórzastobrunatne. W strąkach znajduje się od 3 do 6 nasion. Strąki mają długość około 25 mm i szerokości około 4-6 mm. Korzenie zgrubiałe, bulwiaste, długie i… jadalne.

 

 

Liść groszku bulwiastego 

 

 

Groszek bulwiasty bywa uprawiany jako roślina ozdobna. Zastosowanie i wymagania ma podobne jak groszek pachnący. Jest jednak rośliną wieloletnią. Rozmnaża się wegetatywnie przez podział karpy (bulwy) i generatywnie z nasion.

 

 

21:09, ksanthos_trelos , Antropofity
Link Komentarze (1) »
wtorek, 19 sierpnia 2008

 

Parzeplin - to naprawdę bardzo niezwykła roślina, która będzie królową każdego ogrodu! Ogromne liście gunnery są niezwykłe. Pod liściem dorosłej gunnery spokojnie mieści się człowiek. Stanowią widoczny z daleka element dekoracyjny. Cała roślina wzbudza zainteresowanie i fascynację - dlatego na pewno będzie doskonałą ozdobą każdej kolekcji.

 

 

Rodzina gunnerowatych (pol. Parzeplinowatych, łac. Gunneraceae) obejmuje kilka gatunków bylin pochodzących z Ameryki Południowej – m.in. Gunnera tinctoria z Chile, Gunnera manicata z Brazylii. Na pierwszy rzut oka roślina przypomina ogromny rabarbar. Charakteryzuje się krzaczastym pokrojem, osiąga do ponad 2 metrów wysokości i co najmniej taką samą średnicę "krzewu". Rośnie silnie, osiągając swe pełne rozmiary w ciągu 1-2 sezonów. Ogromne liście gunnery są niezwykłe. Mogą osiągać rozmiary od kilku centymetrów do 3 metrów, a wyrastają z karpy na kolczastych ogonkach. Blaszka liściowa jest podzielona na płaty i ząbkowana na brzegach. Zielone liście pięknie kontrastują z czerwonymi ogonkami. Ukryte pod liśćmi małe, niepozorne, lecz zebrane w ogromne kwiatostany czerwonobrązowe kwiaty, osadzone są na stożkowatych, wyprostowanych ogonkach (G. tinctoria). Kwitnie od czerwca do sierpnia. Po przekwitnięciu wydaje małe, czerwone, kuliste owoce.

Majestatycznie wygląda posadzona pojedynczo. Jest odpowiednia do dużych ogrodów. Doskonale komponuje się z innymi egzotycznymi roślinami, np. bambusem, sadźcem konopiastym oraz bokkonią sercowatą. Pojedynczo dobrze wygląda posadzona w centrum trawnika, w grupach nad brzegami oczek wodnych. To drugie stanowisko jest szczególnie polecane ze względu na wysokie wymagania rośliny pod względem wilgotności podłoża. Roślina nie znosi suszy. Gleba powinna być żyzna, wilgotna, a nawet podmokła. Stanowisko ciepłe, słoneczne do półcienistego. Na okres zimy wymaga dokładnego okrycia. Jesienią liście gunnery ścinamy i okrywamy nimi korzenie, żeby ochronić je przed mrozem. Późne wiosenne przymrozki są bardzo niebezpieczne dla młodych roślin. Uprawa tej rośliny w gruncie jest możliwa w ciepłych rejonach (z dokładnym okryciem części podziemnych na zimę). W zimnych należy uprawiać ją w dużym pojemniku, który na czas zimy przenosi się w miejsce zabezpieczone przed mrozem. Rozmnażamy wiosną przez podział rośliny.

 

Gunnera to wyjątkowo piękna i majestatyczna roślina. Tworzy niesamowite, ogromne pędy i liście. Gunnery rosną między innymi we Wrocławskim i Krakowskim Ogrodzie Botanicznym. Firmy ogrodnicze polecają jedno-, dwuletnie sadzonki w cenie od 35,- do 50,- zł. Podobną sadzonkę na Allegro można nabyć za 13,- zł. Zdjęcia przedstawiają roślinę z Wrocławskiego Ogrodu Botanicznego (G. manicata - Parzeplin olbrzymi); zdjęcie przedostatnie pochodzi z Wikipedii.

 

 

 

17:32, ksanthos_trelos , Ozdobne
Link Komentarze (2) »
niedziela, 10 sierpnia 2008

Popłoch pospolity (Onopordum acanthium) – dwuletnia roślina należąca do rodziny astrowatych. We florze Polski jest archeofitem*, dość pospolicie występującym na całym niżu. Naturalny zasięg obejmuje północną Afrykę, południową i środkową Europę oraz Azję. Jako roślina ozdobna rozpowszechniony został w Europie północnej, gdzie częściowo się zadomowił, trafił także w XIX wieku do Ameryki Północnej i Australii, gdzie stał się uciążliwym chwastem. Tworzy trzy podgatunki, a także liczne mieszańce z innymi gatunkami z rodzaju, występują one jednak poza granicami Polski.

Może osiągać bardzo zróżnicowaną wysokość: od 30 centymetrów do aż 2 metrów. Oskrzydlona, silna i rozgałęziona w górze łodyga oraz na brzegach zaopatrzone w kolce liście są wełnisto lub pajęczynowato owłosione. Kwitnie od lipca do września, kwiaty (kwiatostany) mają od 3 do 6 centymetrów średnicy i jasnopurpurową barwę. Porasta siedliska ruderalne, przydroża, pastwiska. Występuje najczęściej na glebach piaszczystych w miejscach słonecznych, suchych i ciepłych.

Ziele oraz korzeń zawierają olejki eteryczne, flawonoidy, pochodne kumaryny, żywicę, inulinę i śladowe ilości alkaloidów. Napar i sok ze świeżych liści są wykorzystywane w ziołolecznictwie. Popłoch pospolity służy do wytwarzania leków homeopatycznych stosowanych w leczeniu zaburzeń pracy serca i krążenia. Większe dawki preparatów z popłochu pospolitego mogą być trujące. Jego nasiona zawierają olej jadalny. W przeszłości całą roślinę jadano, obecnie sadzi się ją w ogródkach jako ozdobę.

Popłoch pospolity jest rośliną-symbolem narodowym Szkocji, widnieje na najważniejszym odznaczeniu Szkocji - Orderze Ostu, poza tym jest motywem obecnym w zdobieniach budynków, pamiątek i strojów szkockich. W naszym piśmiennictwie zwykle podaje się, że chodzi o oset, co jest jednak błędem. Uzasadnieniem dla tego przekręcenia nazw może być niezręczność określania Najstarszego i Najszlachetniejszego Orderu szkockiego mianem "Orderu Popłochu"... Legendarne początki orderu sięgają VIII wieku, gdy król Piktów, Oengus mac Fergus, ustanowił go dla upamiętnienia zwycięstwa nad Sasami w 787. Ustanowienie orderu miało być też wyrazem wdzięczności dla św. Andrzeja za wspomożenie zwycięzców. Prawdopodobnie order powstał dużo później, możliwe, że w XVI w. Statutową formę współczesnego orderu nadał Orderowi Ostu król Jakub VII w 1687 roku.

*Archeofit – gatunek rośliny obcego pochodzenia (antropofit), który przybył do nas z innych rejonów geograficznych w czasach wczesnohistorycznych lub przedhistorycznych i występuje wyłącznie w siedliskach synantropijnych. 

22:22, ksanthos_trelos , Antropofity
Link Komentarze (1) »
1 ... 26 , 27 , 28 , 29 , 30