Ogrody natury...
Zakładki:
01. LEKTURA PRZY MUZYCE TYiJA
A rośliny są żywymi, oddychającymi i porozumiewającymi się istotami, wyposażonymi w osobowość i atrybuty duszy.darmowy hosting obrazków
AMARYLKOWATE (AMARYLLIDACEAE)
CHOROBY I SZKODNIKI
HIGIENA
KONTAKT
MAŁA ARCHITEKTURA
NA SKRÓTY
PRZYPISY
ROZMNAŻANIE ROŚLIN
darmowy hosting obrazków
UWAGA: TRUJĄ!...
WŁASNY PROJEKT OGRODU
WYBRAŃCY ! GWIAZDA PRAWDZIWA
Z wyjątkiem Afrodyty, nie istnieje na tym świecie nic piękniejszego niż kwiat i nic bardziej niezbędnego niż roślina.darmowy hosting obrazków
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
piątek, 31 października 2008

Do rodzaju Nicotiana należy około setka gatunków. Nazwa pochodzi z tureckiego tütün, w staropolskim i gwarowo tytuń. Uprawianych z różnym przeznaczeniem jest kilka gatunków, m.in. tytonie: szlachetny (N. tabacum), leśny (N. silvestris), Sandera (N. x sanderae), oskrzydlony (N. alata), machorka (N. rustica).

Tytoń szlachetny  (Nicotiana tabacum) należy do rodziny psiankowatych (Solanaceae) i nie jest znany w stanie naturalnym. Najprawdopodobniej powstał jako hybryda tytoniu leśnego (N. silvestris) i N. tomentosiformis. Pierwotnie występował tylko w Ameryce i w Europie pozostawał nieznany. Pochodzi z obszaru Andów w Ameryce Południowej, gdzie był uprawiany jeszcze w czasach przedkolumbijskich w celach rytualnych. Indianie zwijali liście i wdychali ich dym. Pierwsze wyroby tytoniowe powstały także w Ameryce. Choć to Kolumb poinformował jako pierwszy Stary Świat o tytoniu, to największe plantacje powstały w Ameryce Północnej, w posiadłościach angielskich (Wirginia). Tym, czym dla Karaibów była trzcina cukrowa, tym dla pierwszych kolonii był tytoń: źródłem zysków, motorem pierwszego przemysłu i… powodem sprowadzania niewolników z Afryki. Tytoń dla Anglii odkrył Walter Raleigh. We Francji tytoń rozpowszechnił Jean Nicot – od jego nazwiska pochodzi łacińska nazwa rośliny. Jako szesnastowieczny lekarz zalecał tytoń jako lek. Z czasem plantacje trafiły także na inne kontynenty. W Polsce jest uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

Jest rośliną jednoroczną, której prosta lub słabo rozgałęziona, pokryta włoskami i wydzielająca lepką substancję, łodyga, może dorastać do 3 m wysokości. Liście są ustawione naprzemianlegle. Dolne maja kształt szerokoeliptyczny i zbiegają wzdłuż łodygi. Górne, podłużnie lancetowate, są zazwyczaj siedzące. Latem (+- VI-IX) zakwita czerwonawymi, rzadziej białymi, trąbkowymi kwiatami, zebranymi w szczytowe podbaldachy. Koronę kwiatu tworzy wydłużona rurka, uwieńczona pięcioma ostro zakończonymi płatkami, długości 5,5 cm. Nikotyna występuje we wszystkich częściach rośliny, z wyjątkiem dojrzałych nasion. Jej zawartość w liściach waha się od 0,6 do 9%. Poza tym liście zawierają także inne alkaloidy podobne do nikotyny, m.in. miosminę i izinikotoinę. Dla dzieci zatrucia wyrobami tytoniowymi bywają niebezpieczne. U dorosłych najczęściej dochodzi do niezamierzonego zatrucia środkami używanymi do zwalczania szkodników – tytoń od wieków jest w tym celu również wykorzystywany. Szczególnie zagrożeni są więc ogrodnicy, którzy wdychają rozpylony środek i wchłaniają go przez skórę. Tytoń szlachetny jest najczęściej wykorzystywanym gatunkiem w przemyśle tytoniowym. Wykorzystywany jest po przeróbce – suszenie, fermentacja, krajanie. Z nasion uzyskuje się olej. Śladowe ilości nikotyny – alkaloidu pirydynowego -  znajdują się także w innych uprawianych w celach spożywczych roślinach z rodziny psiankowatych: pomidorze, papryce czy oberżynie. 

W 2004 roku wyprodukowano 6,5 miliona ton tytoniu, którym obsiano 3928 hektarów. Największym producentem tytoniu są Chiny (37,1% udziału w produkcji światowej), następnie Brazylia (14,3%), Indie (9,2%) i USA (6,1%); w Polsce zbiera się około 0,4% światowej produkcji. Najbardziej pospolitym produktem tytoniowym jest papieros, będący też stosunkowo nowym wynalazkiem. Z innych produktów, w których wdycha się dym: fajka, cygaro oraz cygaretka. Ze środków bezdymnych – tabaka oraz snus. W zależności od docelowego produktu stosuje się inne odmiany tytoniu; np. podobno najlepszy tytoń na cygara rośnie na Kubie.

Nikotyna jest dość silną toksyną działająca na układ nerwowy. W niskich dawkach (1-3%) wykazuje działanie stymulujące, co jest główną przyczyną, że palenie tytoniu sprawia przyjemność. Nikotyna na organizm człowieka działa w urozmaicony sposób, gdyż wiąże się trwale i blokuje działanie kilkudziesięciu różnego rodzaju enzymów. W małych dawkach działa stymulująco, powodując wzmożone wydzielanie adrenaliny, co powoduje wszystkie związane z tym objawy (zanik głodu i bólu, wzmożone bicie serca, rozszerzone źrenice). W dawkach większych trwale blokuje działanie układu nerwowego, wiążąc się trwale z tzw. receptorami nikotynowymi w komórkach nerwowych, zaburzając ich metabolizm. Działa też przeciwzakrzepowo. Podczas palenia papierosa czas potrzebny na przebycie szlaku: usta – płuca – serce – aorta – tętnice mózgu wynosi 7 sekund; czas półtrwania – 72 godziny. Wszystko to razem wzięte powoduje, że nikotyna jest substancją silnie uzależniającą. Uzależnia fizycznie. Mimo, iż dawki podczas palenia są minimalne, ponieważ większość nikotyny ulega spaleniu, to z drugiej strony są wystarczające do szybkiego uzależnienia. Kolejną przyczyną szybkiego uzależniania się jest działanie nikotyny na ilość dopaminy w mózgu. Ludzie palą, by utrzymać jej wysoki poziom. Paradoksalnie nikotyna przewyższa toksycznością i mocą uzależniającą wiele nielegalnych narkotyków, jednak z przyczyn kulturowo-tradycyjnych nie jest do nich zaliczana! Według niektórych opinii uzależnia silniej niż morfina…

Zażywanie tytoniu jako używki grozi także wskutek aktywnego lub biernego wdychania dymu, a wraz z nim substancji smolistych, m.in. takimi chorobami jak rak płuc, choroby układów krążenia i oddechowego, astmą, zapaleniem oskrzeli. Dym tytoniowy jest ponadto alergenem.

W formie naturalnej nikotyna jest bezbarwną i bezwonną cieczą, szybko ulatniającą się na powietrzu do brunatnego kwasu nikotynowego, łatwo rozpuszcza się w wodzie i w stosunkowo prosty sposób daje się wyodrębnić z liści tytoniu, poprzez ekstrakcję wodną i następnie destylację próżniową. Dawkę śmiertelną powoduje dożylne wstrzyknięcie wywaru z jednego! papierosa lub wypicie wywaru z czterech. Nikotyna w tym wypadku blokuje pracę przepony – w efekcie człowiek umiera wskutek uduszenia, często nie tracąc przy tym świadomości do końca procesu. Objawy zatrucia to: pieczenie w jamie ustnej, uczucie ciepła rozchodzącego się w okolicy żołądka, zimna i blada skóra, zimny pot, ból głowy, dreszcze, błyskawiczne drżenia we wszystkich kończynach, zawroty głowy, osłabienie aż do omdlenia, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha. Następnie duszności, ucisk w piersiach, kołatanie serca, ataki dusznicy bolesnej (angina pectoris), skurcze naczyń w brzuchu, podbrzuszu i kończynach, zaburzenia widzenia, później zaburzenia świadomości. Po bardzo dużych dawkach, szczególnie w samobójstwach, natychmiastowa zapaść i śmiertelne w skutkach porażenie ośrodka oddechowego, następujące w ciągu kilku minut. Dawkę śmiertelną dla dorosłych stanowi 50 mg nikotyny. Taka ilość jest zawarta – nie w dymie, lecz w tytoniu! – w jednej trzeciej mocnego cygara, w 1-2 średnio mocnych cygarach lub w 2-3 papierosach. W pierwszej pomocy natychmiast należy wywołać wymioty i jak najszybciej odwieźć chorego do najbliższego szpitala. Leczenie polega na wywołaniu wymiotów lub płukaniu żołądka, sztucznym oddychaniu, podaniu kroplówek, środków uspokajających, intensywnej diurezy z zakwaszeniem i kontroli elektrolitów. Rokowanie poważne.

18:40, ksanthos_trelos , Uprawne
Link Komentarze (2) »
niedziela, 26 października 2008

Jeszcze kwitną późnojesienne kwiaty w ogrodach, jeszcze trwają ostatnie porządki i przygotowania do zimowego snu. Bardziej wrażliwe na przemarznięcie rośliny okryjemy kopczykami ziemi, kory lub liści dopiero przy pierwszym trwałym mrozie. Nasi podopieczni w ogrodzie będą odpoczywać, przygotowując się do kolejnego sezonu wegetacji, a my powoli możemy zacząć planować obsadzanie ogrodu i pojemników na wiosnę kwiatami sezonowymi.

Dziś pierwsza z kilku propozycji, jakie zaprezentuję tej jesieni i zimy. Skrzynka przyokienna, przymocowana do parapetu zewnętrznego i obsadzona letnimi kwiatami. Dobór samych skrzynek jest w tej chwili ogromny, poczynając od rozmiarów, a kończąc na kolorach. Szerokość i głębokość skrzynki powinna wynosić co najmniej 20 cm, a jeśli chcemy uprawiać w niej pnącza, to i 30 cm. Długość uzależniona jest od szerokości okna. Można też łączyć ze sobą kilka skrzynek. Koniecznie musimy w nich od spodu przewiercić otwory umożliwiające odpływ wody, a wewnątrz skrzynki zakryć je np. potłuczoną doniczką tak, by odpływ ten był możliwy. Ziemia do skrzynek powinna być próchniczna, ale w miarę lekka, nie zbrylająca się na kamień po wyschnięciu i przepuszczalna. Codziennie powinniśmy kontrolować jej stan wilgotności i w miarę potrzeby podlewać, najlepiej rano, ewentualnie wczesnym wieczorem. Woda z opadów raczej nie dociera do skrzynek okiennych czy balkonowych. Co dwa tygodnie powinniśmy lekko spulchnić podłoże oraz  zasilać rośliny nawozem w płynie. Można też jednorazowo zastosować nawóz wolnodziałający w granulkach lub koreczkach, umieszczając go w podłożu podczas napełniania nim skrzynki albo po posadzeniu roślin. Ziemię można też zmieszać z hydrożelem, który pozwoli na dłuższe utrzymywanie jej wilgotności, bo – jakby nie było – uprawa kwiatów w pojemnikach jest znacznie bardziej pracochłonna.

Widok ogólny

Najprościej jest kupić gotową rozsadę na przełomie kwietnia i maja. Możemy też spróbować wyprodukować ją sami lub wysiać rośliny bezpośrednio do skrzynek, z tym, że zakwitną podobnie jak te siane bezpośrednio na rabatę. W przypadku zestawów, które przedstawię poniżej, najodpowiedniejsze wydaje się kupienie gotowej rozsady, zwłaszcza przy obsadzaniu jednej lub niewielu skrzynek okiennych. W przypadku kilku skrzynek możemy obsadzić je dla urozmaicenia każdą innym zestawem lub wybrać jeden. W tym przypadku co roku możemy wybierać inny zestaw albo też pokusić się o skomponowanie własnego. Rośliny do skrzynki okiennej powinny być niskie, rozkrzewiające się i, co najważniejsze, silnie i długo kwitnące. Pnączom w tych zestawach (pozycja 3.) musimy też zapewnić podporę, po której mogłyby się piąć: wąską drabinkę lub choćby kijek bambusowy, o długości równej wysokości okna.

Schemat nasadzeń

Nie lubię dzielić notek na części, ale czasem staje się to koniecznością, zwłaszcza gdy chce się zamieścić jak najwięcej zdjęć. Po czym pojawia się nieprzyjemna informacja: Treść wpisu jest zbyt długa! Chyba zmienię wielkość czcionki, chociaż - jako ten mający problemy ze wzrokiem - wolałbym tego uniknąć. No, cóż, trudno. Widocznie dzielenie mnie nie uniknie w przyszłości.

17:24, ksanthos_trelos , Pomysły
Link Komentarze (2) »

Zestaw I

1.      Niecierpek waleriana (Impatiens walleriana)

2.      Szałwia błyszcząca (Salvia splendens)

3.      Wilec purpurowy (Ipomoea violacea)

4.      Lepnota (Cuphea ignea)

5.      Heliotrop peruwiański (Heliotropium arborescens)

6.      Nierembergia (Nierembergia hippomanica)

7.      Gazania (Gazania rigens)

Zestaw II

1.      Aksamitka rozpierzchła (Tagetes patula)

2.      Aster chiński, biały (Calistephus chinensis)

3.       Kobea pnąca (Cobaea scandens)

4.      Portulaka wielkokwiatowa (Portulaka grandiflora)

5.      Lobelia przylądkowa (Lobelia erinus)

6.      Nasturcja większa (Tropaeolum majus)

7.      Grzebieniatka (Celosia cristata)

Zestaw III

1.      Kroplik żółty (Mimulus luteus)

2.      Niezapominajka alpejska (Myosotis alpestris)

3.      Groszek pachnący (Lathyrus odoratus)

4.      Nasturcja większa (Tropaeolum majus)

5.      Grzebieniatka (Celosia cristata)

6.      Bratek ogrodowy, niebieski (Viola x wittrockiana)

7.      Ubiorek okółkowy (Iberis umbellata)

Zestaw IV

1.      Witułka ogrodowa (Verbena hybrida)

2.      Żeniszek meksykański (Ageratum mexicanum)

3.      Fasola ozdobna (Phaseolus coccineus)

4.      Petunia ogrodowa, biała (Petunia hybrida)

5.      Aster chiński, karłowaty (Calistephus chinensis)

6.      Petunia ogrodowa, fioletowa (Petunia hybrida)

7.      Gazania (Gazania rigens)

17:16, ksanthos_trelos , Pomysły
Link Dodaj komentarz »
czwartek, 23 października 2008

Mangostan właściwy, inaczej smaczelina, żółciecz smakowita, żółtopla, garcynia (Garcinia mangostana, ang. Mangosteen) to indonezyjskie, wiecznie zielone drzewo, dorastające do 25 m, a reprezentujące botaniczną rodzinę Dziurawcowatych (Clusiaceae, syn. Guttiferae), a zatem tę samą, do której należy też nasz popularny dziurawiec, gatunek tak wydawałoby się odległy od egzotycznego owocu. Drzewo dostarcza przede wszystkim jadalnych owoców, ale także kory, z której pozyskuje się przez nacięcie gumę, zwaną gumiguta, a mającą pewne znaczenie przemysłowe. Ponadto kora wykorzystywana jest jako garbnik. Z tłuszczu wytłaczanego z nasion produkuje się mydło. Drewno natomiast znajduje zastosowanie w rzeźbiarstwie.

Mangostan pochodzi z Indonezji (Malezji), gdzie jest uprawiany powszechnie, ale na niewielka skalę. Podłużne, eliptycznojajowate, całobrzegie, oliwkowozielone liście wyrastają nakrzyżlegle. Kwiaty wyrastają na szczytach pędów w skupiskach po 3-9. Mogą być dwojakiego rodzaju: obupłciowe lub rozdzielnopłciowe, lecz w tym wypadku kwiaty żeńskie wyrastają pojedynczo. Mają czterodziałowy kielich i czteropłatkową koronę o średnicy do 6 cm, wewnątrz żółtawą, z zewnątrz czerwonozielonkawą. Owocem jest bardzo urodziwa z wyglądu jagoda, przypominająca kształtem i wielkością mandarynkę lub jabłko (do 10 cm średnicy). Przy szypułce owocu występują cztery listki kielichowe, duże, mięsiste, podwinięte, jaskrawoczerwone (właśnie ponad tymi działkami kielicha rozrasta się młody owoc, po przekwitnięciu rośliny i opadnięciu płatków korony). Na szczycie owocu osadzone są cztery gwiaździste, jaskrawoczerwone znamiona słupka. Skórka owocu jest twarda, gruba (1 cm), o pięknej ciemnopurpurowej lub ciemnofioletowej barwie. Najlepiej jest naciąć ją nożem dookoła owocu i zdjąć górną połówkę skórki, która nie jest mocno zrośnięta z miąższem owocu. Ujrzymy wówczas, że skórka ma od wewnątrz śliczną, świeżą, delikatną, różową barwę. Na skórce można też zaobserwować zastygłe, żółte kropelki soku. Sok ten pozostawia na tkaninach trudne do wywabienia plamy. Miąższ owocu składa się z 5-7 luźno ułożonych segmentów, dających się łatwo wyjąć z owocu. Są one śnieżnobiałe, czasem kremowe z delikatną siateczką różowych i żółtych niteczek na powierzchni. W miejscu zetknięcia się segmentów miąższ jest nieco przeświecający z zielonkawym odcieniem. W środku każdego segmentu znajduje się jedno owalne, żółtawe nasienie. Z botanicznego punktu widzenia miąższ owocu tworzy się tu jako płaszcz (osnówka) dla nasion, mimo to często spotyka się owoce całkiem beznasienne. Mangostan jest jednym z najsmaczniejszych owoców tropikalnych. Smakiem oraz zapachem przypomina pomarańczę, morelę i ananasa, jest orzeźwiający i wręcz rozpływa się w ustach. Niestety, jest też wyjątkowo nietrwały i daje się przechowywać zaledwie kilka dni. W miejscach nawet lekkich obić owocu miąższ natychmiast przebarwia się na brązowo i bardzo szybko się psuje. Trzeba też dodać, że aromat owocu jest związany z całkowitą jego dojrzałością. Owoce zebrane za wcześnie z drzewa nie dojrzewają podczas przechowywania. Jest więc spożywany przede wszystkim na surowo, natychmiast po zbiorze, jako wykwintny owoc deserowy, dostępny raczej tylko dla tubylców w krajach, gdzie uprawia się mangostan. Natomiast w handlu światowym mangostan ma mały udział, ze względu na trudności w transporcie czy przechowalnictwie, wynikające z nietrwałości owoców. Pewną liczbę owoców przerabia się na konserwy (kompoty, soki) lub zamraża (traci jednak wtedy na smaku). Mangostan największe znaczenie spożywcze ma w krajach, gdzie jest uprawiany. Jest tam bardziej ceniony niż pomarańcze czy banany.

Obecnie uprawy mangostanu są w całym tropiku, zwłaszcza w krajach Ameryki i Afryki. Tymczasem uprawa mangostanu też nie należy do łatwych, a sady mangostanowe nie dają wysokich plonów. Mangostan rozmnaża się z nasion, a nasienie tworzy się tutaj nie z zapłodnionej komórki jajowej w woreczku zalążkowym słupka kwiatu – tak, jak u wszystkich innych roślin kwiatowych – ale z wewnętrznej tkanki ścianki samej zalążni. W tych warunkach siewki są identyczne z rośliną macierzystą, która wydała nasiona. Ogrodnicy mówią wówczas, że odmiana „powtarza z nasienia” (nie ma naturalnej rekombinacji genów, jaka zachodzi podczas połączenia komórki jajowej z gametą męską, czyli pyłkiem kwiatowym). Mangostan „powtarza” swoje cechy bardzo dokładnie, widoczne mutacje (zmiany genetyczne wywołane czynnikami zewnętrznymi) zachodzą w tym gatunku niesłychanie rzadko. Jak pisze profesor Pieniążek – poza dwoma znanymi wyjątkami – wszystkie uprawiane na świecie drzewa mangostanu, praktycznie rzecz biorąc, stanowią jedną odmianę ogrodniczą. Tymi znanymi wyjątkami są dwie odmiany: jedna dojrzewająca późno, a druga wcześniej, odznaczająca się kwaśniejszymi owocami. Nasiona, choć łatwo kiełkują, to jednak dalej rozwijają się z trudnością – siewki są słabe i masowo zamierają. Trzeba wielkich starań i wielu pracochłonnych zabiegów, aby otrzymać młode drzewka i założyć z nich sad. Sad mangostanu wchodzi późno w okres owocowania, bo najwcześniej w ósmym, a czasami dopiero w dwudziestym roku życia. Jeżeli dodamy, że tylko niewielka część owocu jest jadalna, to niech nie dziwi wysoka cena mangostanu na rynkach światowych. Zaliczany jest on do grupy najdroższych owoców świata.

wtorek, 21 października 2008

Betula humilis z rodziny Betulaceae to bardzo rzadki u nas gatunek brzozy. Występuje w Europie i Azji; w kraju na rozproszonych stanowiskach na niżu, najliczniej na Pojezierzach Pomorskim i Mazurskim, na Lubelszczyźnie oraz Podlasiu. Porasta torfowiska i podmokłe łąki, tworząc skupiska. Jak na brzozę przystało – jest światłolubna; wyższe drzewa i krzewy z łatwością ją zagłuszają. Na Syberii występuje w tundrze. Jest nanofanerofitem, reliktem polodowcowym, który przywędrował do nas pod koniec epoki lodowcowej.

Brzoza niska to silnie rozgałęziony krzew dorastający do 2 m wysokości, o ciemnoszarej korze. Gałązki drobne i skrócone, młode gęsto pokryte białymi brodawkami, czasem o owłosionych końcach. Krótkoogonkowe eliptyczne lub jajowate liście często są szersze niż dłuższe, na szczycie tępe lub tylko nieco zaostrzone, jasnozielone jest rośliną jednopienną, rozdzielnopłciową. Kwiatostany to wiotkie, zwisające kotki. Męskie pojawiają się już jesienią i są wtedy sterczące. Kwitnie wiosną (IV-V), kwiatostany męskie są dłuższe od żeńskich. Jest wiatropylna i wiatrosiewna, owoc typu orzeszek, oskrzydlony. Tworzy mieszańce z brzozą brodawkowatą i omszoną.

W Polsce objęta jest ochroną gatunkową. Prawnie chroniona od 1983 roku. Zagrożona wymarciem z powodu osuszania podmokłych łąk, na których występuje. Według Czerwonej Listy Roślin i Grzybów Polski występuje w kategorii V: narażony na wyginięcie; według Czerwonej Księgi Roślin Polski: kategoria EN – zagrożony. Występuje w 4 parkach narodowych: Białowieskim, Poleskim, Roztoczańskim i Wigierskim oraz w 6 rezerwatach przyrody: Cielętnik, Mętne, Kozie Brody, Zabrodzie, Łąki Ślesińskie i Jeziorko koło Drozdowa.

13:10, ksanthos_trelos , Czerowna Księga
Link Dodaj komentarz »
poniedziałek, 20 października 2008

Mimo pewnego podobieństwa kwiatów krąpieli do storczyków nie jest ta roślina z nimi spokrewniona, a należy do zupełnie innej rodziny krąpielowatych (Taccaceae). Uprawiane są przede wszystkim trzy gatunki, różniące się głównie barwą górnej pary przykwiatków. U Tacca nivea są one białe, u T. integrifolia kremowo zielone, natomiast T. chantieri wszystkie przykwiatki ma bordowobrązowe.  Pochodzi z południowo-wschodniej Azji, gdzie jeden z gatunków – T. leontopetaloides – z powodu trzydziestoprocentowej zawartości skrobi w bulwach był kiedyś głównym pokarmem tamtejszych mieszkańców.

Krąpiel to jedna z najpiękniejszych, a zarazem najniezwyklejszych roślin. Dorasta do  metra wysokości i około 60 cm wszerz, posiada duże, wiecznie zielone i błyszczące liście. Niezwykłości natomiast dodają jej kwiaty, a właściwie kwiatostany. Dziwną urodę kwiatów oddają nazwy jakie przypisuje się tej roślinie w krajach, gdzie występuje w naturze: kwiat nietoperz, królewna śnieżka, biały gołąb, koci kwiat, diabelski kwiat… Każdy pojedynczy kwiat wyposażony jest w długi na 30 cm, nitkowaty liść przykwiatostanowy, wyglądający jak tasiemka. Nad kwiatostanem natomiast wyrastają dwa duże białe lub purpurowe podkwiatki, przypominające rozpostarte skrzydła nietoperza. Kwiaty są ogromne, mogą mieć nawet pół metra średnicy; zwykle ich wielkość nie przekracza 30 cm. Kwiatostan utrzymuje się przez około 6 tygodni. Pomimo upiornego wyglądu kwiatów krąpiel wydziela bardzo przyjemny i delikatny zapach. Zakwitają już młode 2-3letnie rośliny. Wytwarzanie pąków kwiatowych można przyspieszyć umieszczając w nasadach liści niewielkie ilości wody. Po przekwitnięciu kwiatostan należy sciąć, ponieważ zawiązywanie nasion osłabia roślinę.

Tacca chantieri

Roślina wymaga nieco uwagi, lecz nie należy do bardzo trudnych w uprawie. Najważniejsze kryteria to światło oraz wilgotność podłoża, jak również powietrza. Z powodu tego ostatniego krąpiel bardziej nadaje się do oranżerii niż mieszkania, ale jeśli się postaramy, to i w mieszkaniu będzie rosnąć i kwitnąć. Wymaga intensywnego nasłonecznienia, lecz światło musi być rozproszone. Bezpośrednie słońce powoduje poparzenia liści i szkodzi roślinie. Podłoże powinno być torfowe, lecz przepuszczalne i z dobrym drenażem. Przez cały rok powinno być wilgotne, ale bez zalegającej wody. Dla podniesienia wilgotności powietrza stawiamy donicę na podstawce wypełnionej keramzytem lub w drugą donicę o większej średnicy, w której wolna przestrzeń wypełniona jest podobnym podłożem absorbującym wilgoć (keramzyt, torf, włókno kokosowe itp.); podłoże to często zwilżamy, uważając by na dnie donicy lub podstawka nie zalegała woda. Dodatkowo całą roślinę często zraszamy. Temperatura pokojowa jest wystarczająca, lecz zimą nie może spaść poniżej 17 stopni. Zasilamy często, lecz ostrożnie. Najlepiej dodawać podczas przesadzania wolno działający nawóz w granulkach; raz w miesiącu można nawozić dolistnie, dodając do wody podczas zraszania rośliny nawóz rozcieńczony w dawce o połowę mniejszą od zalecanej. Przesadzamy co 2-3 lata, usuwając przy tym martwe części kłącza.

Tacca integrifolia

Kolejna trudność to rozmnażanie. Niby nic trudnego: kupić nasiona – kosztują w granicach 2,- – 5,- zł za sztukę; najczęściej są pakowane po pięć w cenie od 11,- do 19,- zł – a następnie je wysiać. Trudność polega na cierpliwości i łucie szczęścia. Nasiona kiełkują nierównomiernie i bardzo długo; 2-3 miesiące to norma, ale może to potrwać nawet ponad pół roku. Przed siewem nasiona najlepiej jest namoczyć w letniej wodzie przez 24 godziny. Woda powinna być co kilka godzin zmieniana na świeżą. Do ziemi przeznaczonej do siewu dodajemy piasku lub perlitu, a nasiona siejemy na głębokość pół centymetra. Po tym zabiegu należy utrzymywać stałą wilgotność podłoża, nie dopuszczając do przesuszenia go, oraz temperaturę w granicach 25-28 stopni. Wysiewać można w ciągu całego roku, lecz z racji dużego nasłonecznienia najlepszą porą jest wiosna. Takkę rozmnaża się głównie z nasion. Jeśli już ktoś posiada roślinę, można też spróbować rozmnożyć przez podział kłącza podczas przesadzania tak, by na każdym kawałku był co najmniej jeden pąk.

Zdjęcia, poza opisanymi, przedstawiają Taccę nivea

16:38, ksanthos_trelos , Ozdobne
Link Dodaj komentarz »
środa, 15 października 2008

 

 Orlik pospolity (Cencelia, Aquilegia vulgaris) jest byliną z rodziny jaskrowatych.  Nazwa łacińska bierze swą nazwę od aquila, czyli orzeł, a to z racji przypominającej szpon orła ostrogi na połowie płatków kwiatu. W stanie dzikim występuje w Europie i umiarkowanej strefie Azji, gdzie rośnie w widnych lasach i niezbyt wilgotnych zaroślach, na stanowiskach słonecznych do półcienistych i żyznych glebach. Dorasta do około 60 cm (30-80 cm). Charakterystyczne podwójnie trójsieczne lub trójwrębne, na brzegach karbowane liście wyrastają na długich ogonkach, wiosną oraz po kwitnieniu (po przycięciu przekwitłych pędów) tworzą kolistą rozetkę. Kwiaty również osadzone na długich szypułkach składają się z pięciu płatków zaopatrzonych w charakterystyczną dla orlika zagiętą ostrogą oraz kolejnych pięciu pozbawionych ostrogi. Kwitnie późną wiosną i na początku lata (V-VII). Barwa kwiatów u gatunku nominatywnego jest fioletowa oraz bardzo rzadko u dwu podgatunków biała lub różowa. Według mowy kwiatów orlik oznacza zmienne nastroje.

 

U nas orlik pospolity objęty jest ochroną. Jest także rośliną o właściwościach lekko trujących, zawiera alkaloid – magnoflorynę, a także kumarynę i glikozyd nitrylowy. W lecznictwie – obecnie tylko w homeopatii jako środek żółciopędny i moczopędny – wykorzystywane jest ziele – Herba Aquilegiae. Dawniej z rośliny wytwarzano także płyn ściągający. Jest także naturalnym repelentem – skutecznie odstrasza ślimaki od roślin rosnących w jego sąsiedztwie.

Inne gatunki:

Orlik kanadyjski (A. canadensis)

Orlik alpejski (A. alpina)

  

19:27, ksanthos_trelos , Inne nasze
Link Dodaj komentarz »
wtorek, 14 października 2008

Orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), orlik kanadyjski (A. canadensis), orlik alpejski (A. alpina) oraz ich mieszańce (A. hybrida) w licznych odmianach wykorzystywane w ogrodnictwie jako byliny rabatowe, a także na kwiat cięty. Bywają naturalnej wielkości (około metra) oraz odmiany karłowate (20-40 cm) lub też pośrednie. Szerokością rozeta liściowa rozrasta się do około pół metra i w takiej rozstawie należy je sadzić. Wyższe odmiany sadzimy w grupie lub jako uzupełnienie rabat bylinowych; niższe mogą ponadto być wykorzystywane w kompozycjach skalnych.

Jako się rzekło, orlik pospolity w stanie naturalnym podlega całkowitej ochronie, natomiast jako roślina ozdobna w mieszańcach i odmianach jest jedną z najczęściej sadzonych bylin, kwitnącą we wszystkich barwach, a także dwubarwnie; wyhodowano również odmiany pełnokwiatowe. Wymagają stanowiska słonecznego do cienistego i żyznego, próchnicznego, przepuszczalnego, lekko kwaśnego, umiarkowanie wilgotnego podłoża. Po kwitnieniu należy rośliny przyciąć, by usunąć stare liście; po około 3-4 tygodniach wyrosną nowe, tworząc półkolistą kępkę. Orlik alpejski kwitnie nieco krócej (V-VI). Jest rośliną krótkowieczną, lecz łatwo go rozmnożyć z nasion; gotowe sadzonki można kupić w cenie około 3,50 zł za sztukę.

Odmiany orlika ogrodowego (A. hybrida):

'Biedermeier'

'Blue Barlow'

'Blue Star'

'Coral Star'

'Red Star'

'Maxi Star'

'Cameo Mix'
'Clementine Mix'
'Red Clementine'
'Crystal'
'Dragonfly'
'Dwarf White'
'Magpie'
'Yellow Origami'
'White Origami'
'Red & White Origami'
'Blue & White Origami'
'Pink & White Origami'
'Origami Mix'

23:33, ksanthos_trelos , Ozdobne
Link Dodaj komentarz »

 

Odmiany orlika ogrodowego (A. hybrida) c.d.:

 

 

'Mc Kanna Giant'

'Music'

'Nora Barlow'

'Rose Queen'

'Ruby Port'

'Songbird'

'Songbird Nightingale'

'Spring Magic Rose & Ivory'

'Tower White'

'Winky Double Red & White'

'Woodsite Gold'


23:32, ksanthos_trelos , Ozdobne
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 12 października 2008

 

Do rodzaju Poincjana (Delonix) w rodzinie brezylkowatych (Caesalpiniaceae) należą zaledwie trzy gatunki drzew, rosnących w tropikalnych rejonach Afryki, południowo-zachodniej Azji, w krajach arabskich i na Madagaskarze. Z tych trzech gatunków jeden zyskał sobie szczególną sławę wśród hodowców, ogrodników i miłośników roślin. Jest to pochodząca z Madagaskaru Delonix regia, czyli poincjana królewska.

Nazwa delonix pochodzi od greckiego słowa delos i oznacza: rzucający się w oczy. Rzeczywiście jest to drzewo o tak królewskim wyglądzie, że po prostu nie sposób przejść obok niego obojętnie. Gdyby na świecie organizowano wybory Miss Drzew, z pewnością piękna poincjana byłaby główną kandydatką do pierwszej nagrody.

Jest to drzewo niewysokie, od 10 do 13 metrów, za to o wspaniałej, rozłożystej koronie, przypominającej ogromny, zielony abażur o średnicy do 30 metrów, czyli aż trzykrotnej wartości średniej wysokości drzewa! Abażurowy wygląd nadają poincjanie królewskiej liście – długie, miękkie, pierzaste, tworzące coś w rodzaju delikatnej koronki, przez którą prześwieca błękit nieba i łagodnie sączy się światło. Jasna zieleń liści ładnie kontrastuje z szarą, gładka korą pnia i gałęzi. U starszych drzew przysadzisty pień przybiera oryginalny kształt, rozrastając się szeroko u podstawy w formie charakterystycznych deskowatych podpór.

Ze względu na gruby pień i malowniczo powykręcane grube konary poincjana królewska – szczególnie sędziwe okazy – budzi podziw nawet w okresie zimowego spoczynku, gdy traci swoje pierzaste liście. Jednak prawdziwie królewski wygląd przybiera ona latem, czyli w porze kwitnienia. Całe drzewo pokrywa się wtedy setkami wspaniałych jaskrawoczerwonych lub pomarańczowych kwiatów. Pojedynczy pięciopłatkowy kwiat ma średnicę 10-15 cm i przypomina niektóre gatunki storczyków. Jeden z płatków korony wyróżnia się wśród pozostałych swoją kontrastową jasną barwą. Spotyka się też, choć niezwykle rzadko, drzewa o kwiatach złocistożółtych, u których kontrastowy płatek ma barwę kremową.

 

W Brisbane, stolicy Stanu Queensland (Australia) poincjana królewska jest jednym z najchętniej sadzonych drzew ulicznych i parkowych. Jest to naprawdę urzekający widok, gdy na początku lata w całym mieście pojawiają się dziesiątki ogromnych czerwono-zielonych „parasoli” i aż trudno uwierzyć, że to wspaniałe drzewo było niegdyś bliskie wyginięcia. W ojczystym Madagaskarze poincjana królewska nadal uważana jest za gatunek zagrożony. Większość hodowanych obecnie na świecie okazów pochodzi od kilku zaledwie dziko rosnących drzew odkrytych przez austriackiego botanika Wenzela Bojera w pierwszej połowie XIX wieku. Dopiero w 1932 roku znaleziono na Madagaskarze nieco liczniejsze naturalne środowisko tej rośliny, szczęśliwie na terenie objętym ochroną.

01:40, ksanthos_trelos , Inne cudze
Link Dodaj komentarz »
 
1 , 2