Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Strażniczka koloru pomarańczowego

Trafiła do Europy w XVI wieku dzięki konkwistadorom, którzy przywieźli ją z Peru. Liście nasturcji przypominają okrągłe tarcze, nad którymi unoszą się tryumfalnie, niczym hełmy wojowników, pomarańczowe kwiaty. Rodzaj (Tropaeolum) z rodziny nasturcjowatych (Tropaeolaceae) liczy około 80 gatunków występujących przede wszystkim w górzystych obszarach Ameryki Południowej: głównie w Andach. W obrębie rodziny wyróżniano dawniej 3 rodzaje (obok nasturcji także Magallana i Trophaeastrum). W świetle opublikowanych w 2000 r. badań molekularnych podział taki okazał się jednak sztuczny. Wśród rodzaju nasturcja wyróżnia się rośliny jednoroczne, dwuletnie oraz byliny, a także gatunki i odmiany pnące. Ze względu na kwiaty liczne gatunki nasturcji uprawia się jako rośliny ozdobne. Natomiast niektóre gatunki wytwarzają jadalne, podziemne bulwy.



Dla szerszego opisu i jako przedstawicielką rodziny posłużymy się nasturcją większą. Nasturcja większa (Tropaeolum majus) - w swej ojczyźnie - w Ekwadorze, Boliwii i Peru - jest byliną, jednakże w naszych warunkach uprawia się ją jako roślinę jednoroczną. Jest zadomowiona także na Wyspach Juan Fernandez położonych na zachód od Chile. Spotyka się także nasturcję zdziczałą (na Maderze, w różnych częściach Europy, w Chinach i Brazylii). Do Europy Środkowej przywiózł ją Holender Bewering w roku 1684. W Polsce jest uprawiana jako roślina ozdobna. Jej pędy mogą się piąć lub płożyć, a dorastają do 2-5 m długości. Liście są gładkie, tarczowate, jasnozielone i osadzone na długich ogonkach. Na równie długich szypułkach wyrastają z kątów liści pięciokrotne kwiaty, o lekko grzbiecistym kształcie. Najczęściej spotykaną barwą kwiatów nasturcji jest kolor jaskrawopomarańczowy oraz jego odcienie (do cynobrowego). Stosunkowo często spotyka się także kwiaty żółte (od cytrynowego do intensywnie żółtego), a także czerwone (czerwone, bordowe, czerwonobrązowe). Najrzadziej występuje barwa biała, różowa, purpurowa i łososiowa. Kwitnie od wiosny do jesieni (V - X). Wyhodowano także odmiany o kwiatach dwubarwnych, pełnych i pstrych liściach. Nasiona tworzą beżowoszare, nerkowate, żebrowane orzeszki, zebrane po trzy w owocostan. Rośliny te nadają się od okrywania altan, balkonów i na kwiat cięty. Roślina jadalna. Liście można spożywać jak sałatę. Natomiast z pączków kwiatowych i młodych nasion można przyrządzić namiastkę kaparów. Rośliny tego gatunku używane są także leczniczo, gdyż zawierają glikozyd glikotropeolinę.



Uprawiana jest głównie przez wysiew nasion wprost do gruntu. Sieje się je zazwyczaj pod koniec kwietnia lub w maju kupkami po 2–3 owoce, w rozstawie 30-40 × 25 cm. Nasiona można także wysiać pod osłonami do małych doniczek (III-IV), a następnie wysadzać z nieuszkodzoną bryłą ziemi na miejsca stałe w drugiej połowie maja. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby i nie wymaga nawożenia. Jeżeli rośnie w żyznej i dobrze nawożonej glebie wyrasta bardzo bujnie, ale kwitnie wówczas słabo. Może rosnąć zarówno w pełnym słońcu, jak i w półcieniu. W okresie suszy dobrze jest regularnie podlewać rośliny. Nasturcja jest wrażliwa na mróz. Spośród szkodników zmorą bywają mszyce, które nasturcja wręcz magicznie przyciąga. Przyciąga jednak także mszyczniki: owady pasożytujące na mszycach.



Nasturcja uprawiana bywa w licznych i różniących się barwą kwiatów odmianach, w ogrodach i parkach. Ozdobne są kwiaty, jak również liście. Uprawia się ją na rabatach kwiatowych, szczególnie zaś nadaje się na balkony, altany, pergole, siatki, płoty itp. Czasami uprawiana jest również na kwiat cięty.



Wykorzystywana bywa również w lecznictwie. Surowcem zielarskim są nasiona nasturcji (Semen Tropaeoli). Zawierają glikozyd glikotropeolinę, z której w wyniku fermentacji – po uszkodzeniu łupiny nasiennej – powstaje izocyjanat benzylu, stanowiący główny składnik olejku lotnego zawartego w nasionach. Oprócz tego stwierdzono obecność bardzo skutecznych, lecz mało trwałych antybiotyków.
Działa silnie na chorobotwórcze bakterie, zwłaszcza atakujące drogi moczowe (zapalenie dróg moczowych) i oddechowe (zapalenie płuc i grypa). Dojrzałe owoce zbiera się w sierpniu i wrześniu, dosusza je w przewiewnym miejscu i wyłuskuje nasiona (stopniowe i nieregularne dojrzewanie owoców utrudnia zbiór, co powoduje często znaczne ich straty). Zawiera także sporo siarki i jest ceniona w leczeniu wielu chorób skóry, m.in. grzybicy.


poniedziałek, 05 lipca 2010, ksanthos_trelos

Polecane wpisy

  • Chińska piękność 1/2: Portret

    Gdyby ktoś ogłosił konkurs na najpiękniejsze drzewa wiosny, to magnolie miałyby w nim ogromne szanse. Z daleka wyglądają tak, jakby na ich bezlistnych jeszcze g

  • Chińska piękność 2/2: Gatunki i uprawa

    Jednym z gatunków najwcześniej sprowadzonych do Polski jest magnolia japońska ( M. kobus ). Rośnie w wielu parkach i na miejskich skwerach, np. w Warszawie możn

  • Z rabaty na talerz

    Głąbigroszek ( Tetragonolobus purpureus ) przywędrował do nas z Europy Południowej i Środkowej oraz Anglii, gdzie jest uprawiany od dawna. W stanie naturalnym w

TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
2010/07/05 09:09:32
do tej pory mialam tylko te zwykle, zółte i pomaranczowe, ale mam nadzieje, że jak juz bedzie nowy ogród, to uda mi sie zdobyc nasiona tej z nakrapianymi liścmi i z tymi kwiatami w nietypowych kolorach. obecnie mam w donicy, krzaczki malutkie, jakies 20 cm, ale juz kwitnie.
-
2010/07/10 00:35:23
Miałem tę o nakrapianych liściach w wersji krótkiej (niską), myślę więc że nie powinno być problemu z zakupem nasion. Ale tymi nietypowymi barwami, które w wersji "obrazkowej" liczniej prezentuję na prywatnym blogu, zachwycam się jak naprawdę mały chłopiec, a trafiły się zupełnie przypadkowo w mieszance kolorystycznej, która okazała się prawdziwym Mixem, a nie mixem odcieni pomarańczu...
-
wizuarion
2010/07/25 12:01:41
Dziękuję autorowi bloga za ciekawe informacje, nie tylko o nasturcjach ale i innych cudownych roślinach. Nasturcje to również moje ulubione kwiaty. Mają niezwykłą, wyrafinowaną formę i zachwycają bogactwem ciepłych kolorów. Ich piękno stało się dla mnie inspiracją i w formie ręcznie filcowanych broszek, które powstały w mojej pracowni, można je mieć przy sobie przez cały rok. Dla ciekawych podaję linka wizuarion.blogspot.com/2010_07_01_archive.html (zobacz wpis z 7 lipca).
-
pinkcake
2010/08/13 14:05:24
Cudowne kwiaty nasturcji są również jedną z moich ulubionych roślin. Uwielbiam je jeść:) Kwiaty są po prostu wyborne!
-
bozenabe
2010/09/01 11:29:42
Zaglądam tu nie pierwszy raz poszukując informacji na temat roślin mi znanych i tych, które są mi obce i nie potrafię ich nawet nazwac. Znalazłam wyczerpujące informacje i piękne zdjęcia. W nasturcjach zakochałam się i jestem pod urokiem ich ciepłej pomarańczowo- zółtej barwy, pięknych kształtów płatków, są zachwycające:))) Superrrr blog! Doceniam wysiłek autora przy tworzeniu nowych wpisów. Pozdrawiam, jak najserdeczniej i życzę zapału w dalszej pracy w tworzeniu bloga. Bożena
-
2010/09/02 21:34:22
Dziękuję, Bożenko. To prawda, opracowanie jednej notki zajmuje sporo czasu. Dlatego nowe wpisy pojawiają się rzadko. Ale nie zamierzam zamykać tego bloga, więc proszę o cierpliwość tylko. ;)
-
emilya5
2012/05/04 13:28:48
Użyłam kiedyś nasturcji do deseru z galaretek :) bardzo smaczna :)
-
oksana82
2012/07/03 12:06:18
Uwielbiam nasturcje, często pojawiają się w moich obrazach :)
-
2015/11/18 19:33:18
Dopiero teraz trafiłam na Twojego bloga :) Cieszę się, że tu tyle ciekawych informacji :) Będę zaglądać :) Może napiszesz post jakie wybrać rośliny na balkon ?