Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Channel N° 5 na rabacie

 

Rodzaj Cheiranthus z rodziny kapustowatych (Brassicaceae) obejmuje około 70 gatunków roślin jednorocznych, dwuletnich, bylin i podkrzewów, pochodzących z Azji Środkowej, Ameryki Północnej, Meksyku i południowej Europy. Lak pachnący (lak pospolity, Cheiranthus cheiri, Erysimum cheiri) pochodzi z tego ostatniego obszaru, a konkretniej z południowo-wschodnich rejonów Europy, a także Azji Wschodniej. Porasta tam zmurszałe skały, pęknięcia i szczeliny; spotyka się go także na starych murach i ruinach. W kraju częściowo dziczeje i występuje jako efemerofit. Ta trochę zapomniana roślina była u nas kiedyś bardzo popularna i nasze prababcie uprawiały go w ogródkach, a także w doniczkach na parapecie. Po latach świetności popadł jednak w zapomnienie i może się dzisiaj wydawać staromodny. A tymczasem we Francji, w Anglii i Irlandii jest jedną z najbardziej cenionych wiosennych roślin ozdobnych.

Rozmiarami i zdrewniałymi łodygami upodabnia się do półkrzewu, podczas gdy w rzeczywistości jest rośliną najczęściej dwuletnią w uprawie (niekiedy jednoroczną), natomiast w naturze byliną. W pierwszym roku uprawy tworzy wzniesiony pęd, gęsto pokryty wąskimi, lancetowatymi liśćmi. Jesienią słabo się rozgałęzia i zakwita nielicznymi kwiatami. Pełnia kwitnienia następuje w roku kolejnym, wiosną (IV-VI). Wówczas rośliny gęsto się rozgałęziają, a ich liczne, głównie żółte kwiaty, zebrane w szczytowe, luźne, groniaste kwiatostany szczelnie zakrywają zielone części rośliny. Jako się rzekło, najczęściej spotykaną barwą kwiatów jest kolor żółty, stosunkowo często także czerwonobrązowy lub wręcz brązowy, lecz mogą być także pomarańczowe, ceglaste, ciemnoczerwone, fioletowe, purpurowe, różowe lub białe, a także plamiste; pojedyncze lub pełne. Pojedynczy kwiatek składa się - jak u wszystkich kapustowatych - z 4 płatków i ma 3 cm średnicy. Kwiaty odznaczają się silnym, słodkim zapachem. Po przekwitnięciu miejsce kwiatów zajmują owoce: długie i wąskie łuszczyny z licznymi nasionami. Jeśli nie zbierzemy ich w porę, mogą wysiać się same, często także poza ogrodem. W zależności od stopnia rozkrzewienia poszczególne odmiany hodowlane podzielono na rośliny o jednym pędzie i na półkrzewiaste; natomiast pod względem wysokości zostały podzielone na cztery grupy o wysokości od 30 do 70 cm.
Warto też wiedzieć, że gatunek ten zawiera trujące glikozydy, wykorzystywane do produkcji leków nasercowych.

Lak wymaga gleb żyznych, próchnicznych, o odczynie obojętnym (pH 7). Podłoże powinno być umiarkowanie wilgotne i przepuszczalne. Szkodliwe jest zarówno jego przesuszenie, jak i nadmierne zawilgocenie. Źle rośnie na glebach ciężkich, zlewnych, z których po deszczu długo nie odpływa woda; a także na podłożu kwaśnym, z przewagą torfu. W jednym gramie znajduje się 700-800 nasion, które zdolność kiełkowania zachowują przez 2-3 lata, kiełkują natomiast po 12-14 dniach. Nasiona wysiewamy do inspektu, sadzonki na miejsca stałe wysadzamy pod koniec maja w przypadku odmian wczesnych w odstępach co 30 cm, na stanowiskach słonecznych. Można także stosować późniejszy termin siewu (odmiany późne), późną wiosną (V-VI); wówczas rośliny na miejsce stałe wysadzamy we wrześniu. Młode rośliny zasilamy do połowy sierpnia mieszanką nawozową. U odmian dwuletnich usuwamy pojawiające się jesienią nieliczne pąki kwiatowe, aby nie osłabić roślin przed zimą. Lak pachnący czasami wymarza przy chłodniejszych zimach. Dlatego należy delikatnie okryć roślinę na zimowe miesiące. W cieplejszych rejonach kraju, szczególnie na zachodzie kraju, problemy z przezimowaniem są mniejsze. Jesienią można rośliny przenieść na zimowanie do inspektu. Na wiosnę, po zdjęciu okrywy, rośliny zasilamy 0,2% roztworem mieszanki nawozowej co 10-14 dni. Pędy odmian wysokich dobrze jest podeprzeć. Po przekwitnięciu przycinamy część pędów, a część pozostawiamy dla zawiązania nasion i wysiania się ich. W ciepłych i osłoniętych miejscach niekiedy lak i u nas zachowuje się jak typowa bylina.

Tyle o uprawie ogólnie. W szczegółach wygląda to nieco inaczej. Na niektórych opakowaniach nasion (1-3,- zł/1 opakowanie) znajdujemy informację, że jest to odmiana wczesna albo też takiej informacji nie ma. Gdy jest ona podana rośliny należy potraktować jako jednoroczne. Przed siewem warto jej nasiona zaprawić zaprawą nasienną, aby zapobiec chorobom grzybowym (typowym dla kapustowatych, np. "czarną nóżką"). Na dno skrzynki sypiemy warstwę drenażu, a na nią ziemię (np. mieszaninę odkwaszonego torfu z piaskiem). Nasiona wysiewamy rzadko, przykrywamy cienką warstwą ziemi, a następnie spryskujemy wodą i ustawiamy w dobrze oświetlonym miejscu. Siewki wymagają umiarkowanej wilgotności podłoża: podlewamy je dopiero wtedy, gdy ziemia na powierzchni przeschnie. Kiedy pojawią się pierwsze liście właściwe, pikujemy siewki pojedynczo do małych doniczek napełnionych żyzną ziemią z dodatkiem gruboziarnistego piasku i o odczynie obojętnym (pH 7). Podczas pikowania warto uszczknąć palcami koniec korzonka: wpłynie to na obfitość kwitnienia. Po 2-3 tygodniach zasilamy rośliny mieszanką nawozową o stężeniu 0,5%. Uszczykujemy wierzchołki wzrostu, aby rośliny dobrze się rozkrzewiły. Na miejsce stałe wysadzamy rozsadę w połowie maja, w odstępach 15-20 cm. Uprawiany w ten sposób lak zakwita na początku lata.
Jeśli natomiast na torebce z nasionami nie ma informacji, że odmiana jest wczesna, to traktujemy ją jako dwuletnią. Takie nasiona wysiewa się w okresie od kwietnia do połowy czerwca na rozsadniku. Gdy siewki podrosną do 8-10 cm wysokości, wysadzamy je na miejsce stałe w odstępach co 15 cm dla odmian niskich lub co 30 cm dla wysokich. Również uszczykujemy wierzchołki wzrostu. Rośliny zakwitną wiosną następnego roku.

Dawniej dość powszechnie uprawiano lak w doniczkach i pędzono go wczesną wiosną w domach. Zazwyczaj było w nich chłodno i rośliny wspaniale zakwitały. Jeśli ktoś ma w mieszkaniu podobne warunki, może także spróbować przyspieszonej uprawy dwuletnich, najlepiej karłowych odmian. W tym celu część siewek na początku lata pikujemy do doniczek o średnicy 10-12 cm, z drenażem na dnie, wypełnionych żyzną ziemią. Doniczki zagłębiamy po brzegi w ziemi w ogrodzie lub ustawiamy na tarasie czy balkonie. Także jesienią możemy przesadzić do doniczek rośliny, które wcześniej rosły w ogrodzie. Zanim nastaną przymrozki, wszystkie doniczki z lakiem przenosimy do jasnego pomieszczenia o temperaturze 3-4°C. Podlewamy je w takich warunkach sporadycznie. W połowie lutego wnosimy doniczki do mieszkania i ustawiamy na parapecie w chłodnym (12-15°C) pomieszczeniu. Gdy rośliny zaczną intensywnie rosnąć, zasilamy je nawozem. Wkrótce pojawią się pąki kwiatowe. W domu lak kwitnie przez 2-3 tygodnie, wydzielając przy tym przyjemną, ale mocną woń. Gdy przekwitnie, po prostu go wyrzucamy.

Lak sadzimy na rabatach, w skrzynkach, niskie odmiany na skalniaki, na obwódki, gdzie wspaniale się komponuje z innymi roślinami; szczególnie często spotykane są kompozycje z tulipanami, stosowane na balkonach, w terakotowych donicach. Ogrodnicy bardzo cenią sobie tę roślinę za względu na jej urok i szerokie zastosowanie. Na wiosennych rabatach najładniej się prezentuje sadzony wespół z tulipanami, narcyzami, niezapominajkami, pierwiosnkami i innymi wcześnie kwitnącymi gatunkami. Osobiście polecałbym sadzić roślinę ze wzgledu na upojny zapach także w miejscach przeznaczonych do relaksu: w pobliżu ławek, mebli ogrodowych, altanek. Wysokie odmiany można uprawiać także na kwiat cięty, pojedynczo czy w bukietach długo zachowuje świeżość.

Niestety, lakiem zachwycają się także szkodniki. W tym sezonie na balkonie mam u wszystkich egzemplarzy efektownie do połowy długości przystrzyżone liście przez larwy sówkowatych (gąsienice błyszczki jarzynówki; oprócz dziwnego wyglądu roślinom raczej zagłada nie grozi, znacznie gorzej jest z bazylią...). Jednak przede wszystkim możemy się spodziewać żerujących na liściach laku gąsienic bielinka kapustnika, mszyc lub pchełek ziemnych. Bielinka zwalczamy opryskując rośliny preparatem Nomolt EC w stężeniu 0,05%, wobec mszyc zastosujmy Pirimor lub Decis, a przeciwko drobnym dziurkom wygryzionym przez chrząszcze (pchełki) Decis 2,5 EC.

czwartek, 06 sierpnia 2009, ksanthos_trelos

Polecane wpisy

  • Strażniczka koloru pomarańczowego

    Trafiła do Europy w XVI wieku dzięki konkwistadorom, którzy przywieźli ją z Peru. Liście nasturcji przypominają okrągłe tarcze, nad którymi unoszą się tryumfaln

  • Nasturcje ogrodowe: Odmiany

    W celach ozdobnych uprawiane bywają w ogrodach i na balkonach nasturcja większa ( Tropaeolum majus ) oraz nasturcja ogrodowa ( Tropaeolum x hybridum ). Ta druga

  • Chińska piękność 1/2: Portret

    Gdyby ktoś ogłosił konkurs na najpiękniejsze drzewa wiosny, to magnolie miałyby w nim ogromne szanse. Z daleka wyglądają tak, jakby na ich bezlistnych jeszcze g

TrackBack
TrackBack URL wpisu: