Czarowny roślin świat

Rodzaj ostrzeszyn (Calathea) wywodzi się z tropikalnych rejonów Ameryki Południowej, głównie zaś z Brazylii. W zasadzie jedynym gatunkiem ostrzeszynu, jaki znajduje się w sprzedaży, jest kalatea Makoya (C. makoyana), mimo iż rodzaj ten liczy aż około 150 gatunków i pomimo, że jako rośliny uprawiane dla ozdoby wykorzystuje się około 30 gatunków. Kwitną wiosną i latem, ale tylko jeden gatunek: ostrzeszyn żółtokwiatowy jest uprawiany ze względu na dekoracyjne kwiaty. W tropikariach ogrodów botanicznych można zobaczyć wiele niezwykle atrakcyjnych odmian, których liście mają najrozmaitsze kształty, rysunki i barwy.

Kalatea Makoya.

Calathea zebrina.

Calathea mediopicta

Kalatea dobrze czuje się w miejscach od jasnego do cienistego, utrzymywać ją powinniśmy zawsze w pomieszczeniach zamkniętych. Ponieważ ma wysokie wymagania cieplne, zimą temperatura nie powinna być niższa niż 18-22°C w dzień i 16° w nocy. Przez cały rok podlewamy obficie, używając do tego, a także do częstego zamgławiania, letniej, miękkiej wody. Szczególnie wysoka wilgotność powietrza jest niezbędna w czasie wyrastania młodych liści. Po okresie wegetacji, rośliny przechodzą w stan spoczynku i w tym czasie zapewniamy im niższą temperaturę. Nawozimy od wiosny do jesieni w odstępach dwutygodniowych nawozem do kwiatów; w razie nietolerancji mocniej rozcieńczonym. Rozmnażamy ostrzeszyn przez podział większych egzemplarzy podczas wiosennego przesadzania do ziemi lekkiej, pulchnej, z dużą zawartością torfu (pH 5-6). Przesadzamy rośliny co roku wiosną lub latem. W doniczkach należy stosować grubą warstwę drenażu.

Calathea veitchiana.

Kalatea dobrze rośnie w kulturze wodnej. Zbyt suche powietrze sprzyja pojawianiu się przędziorków, jak i również powoduje zwijanie się liści. Dzięki pracom hodowlanym niektóre z gatunków Calathea potrafią zaakceptować warunki panujące w mieszkaniu. Poza ostrzeszynem Makoya uprawiane bywają także: kalatea lancetolistna (C. lancifolia) o podłużnych lancetowatych liściach z podłużnym ciemnym deseniem, a spodnia część liści purpurowoczerwona. U starszych okazów mogą się pojawić niepozorne, białe kwiaty. Kalatea obrzeżona (C. picturata) o wzniesionym pokroju, podłużnych i owalnych liściach z charakterystycznymi białymi pasmami w środku i z ciemnozielonym obrzeżem. Kalatea pręgowana (C. zebrina) o liściach zielonych z dekoracyjnymi czerwonymi paskami na zewnętrznej stronie i czerwone od spodu. Kalatea falistolistna (C. rufibarba) charakteryzująca się wąskimi, lancetowatymi liśćmi, które są falowane na obrzeżach. Mają one barwę ciemnozieloną z połyskiem, od spodu przybierają odcień czerwonawy. Jej wysokość wynosi około 30 cm. Kalatea ozdobna (C. majestica) bardzo dekoracyjna dzięki jasnym liniom na ciemnozielonym tle. Jest ona nieco wyższa od przedstawionych powyżej gatunków, osiągająca do 100 cm. Oprócz gatunków, których dekorację stanowią wyłącznie liście, możemy się spotkać również z gatunkiem, którego główną dekoracją są kwiaty. Mowa oczywiście o kalatei żółtokwiatowej (C. crocata), która w okresie zimowym wydaje szafranowożółte kwiaty. Oczywiście, aby zakwitła wymaga specjalnych warunków, którym ciężko jest sprostać w mieszkaniu (może stać w zamkniętym oknie kwiatowym, ogrodzie zimowym, szklarni, jasnej łazience).

Calathea crocata.

____________________

Stromanthe porteana.

Po zabarwieniu liści można poznać bliskie pokrewieństwo stromante miłego (Stromanthe amabilis) z powyższymi rodzajami z rodziny marantowatych. Rodzaj Stromanthe obejmujący, około 13 gatunków, pochodzi również z tropikalnych rejonów Ameryki, toteż nawet najstaranniej pielęgnowane rośliny nie przeżywają zbyt długo w pokoju i lepiej je uprawiać w zamkniętym oknie kwiatowym lub cieplarni. Nieco odporniejsza i częściej spotykana w sprzedaży niż S. amabilis jest S. sanguinea: stromante krwistoczerwone o liściach zabarwionych wprawdzie mniej wyraziście, ale za to osiągająca wysokość do półtora metra. W Polsce uprawiane są trzy gatunki. Stromanthe sanguinea - podłużne liście o ciemnozielonej górze z jasnym nerwem środkowym i purpurowo czerwonym spodzie, S. amabilis - owalne liście na wierzchu z wyraźnie szarymi poprzecznymi pręgami, spód szarozielony i S. porteana - białawozielone, jajowate liście ze srebrzyście białym użyłkowaniem. Są to zimozielone, pełzające byliny, uprawiane ze względu na dekoracyjne liście. Pokrój mają wzniesiony, a liście duże (do 40 cm); w zależności od gatunku blaszka liściowa posiada jasne nerwy środkowe, przeważnie z szarymi poprzecznymi pręgami. W pomieszczeniach nie kwitnie.

Poniższe ilustracje przedstawiają Stromanthe sanguinea i jego odmiany.

'Horticolor' i 'Multicolor' (z prawej).

Utrzymywać stromante powinniścmy w miejscu jasnym, lecz w żadnym razie słonecznym, najlepsze jest światło rozproszone. Przez cały rok wymagana jest temperatura otoczenia rzędu 20°C i taka sama temperatura podłoża. Powinno być ono utrzymywane stale wilgotne, a do podlewania używana być woda miękka o temperaturze pokojowej. Roślina nie znosi suchego powietrza, jego wilgotność powinna wynosić co najmniej 60%. Zasilamy co 2 tygodnie nawozem do kwiatów w okresie wiosna-jesień. Rozmnażamy poprzez podział wiosną. Do uprawy dobre są płaskie naczynia z pulchną, przepuszczalną ziemią, i dużą warstwą drenażu. Staramy się nie przesuszać podłoża. Stromante dobrze rośnie w uprawie hydroponicznej, pod warunkiem, że zostaną spełnione jej pozostałe wysokie wymagania.

'Multicolor'

'Tricolor'

'Triostar'

Stromanthe sanguinea - kwiaty.