Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Ogród dla niepełnosprawnych 3/3

 
 
 Część II: Szczegóły 2/2
 
Ciekawe sposoby eksponowania roślin mogą być niezwykle przyjazne dla osób z problemami natury fizycznej czy sensorycznej. Umożliwiają łatwy kontakt z roślinami i glebą bez konieczności schylania się i kucania. Należą do nich: podwyższone rabaty i kwietniki, stoły kwietne, rośliny w kontenerach, konstrukcje pionowe. Podwyższone kwietniki i rabaty są stałymi ogrodowymi strukturami, zawierającymi duże ilości ziemi. Z powodu swych rozmiarów nie są przenośne, w przeciwieństwie do różnego rodzaju kontenerów. Zasadniczo są to pozbawione dna konstrukcje wypełnione glebą. Biorąc pod uwagę ograniczenia związane z zasięgiem rąk osoby siedzącej czy używającej wózka inwalidzkiego, podwyższone rabaty i kwietniki powinny mieć około 60 cm wysokości (wysokość 46 cm jest najlepsza dla osoby siedzącej na krawędzi rabaty i dla dzieci, a 76 cm - dla osoby stojącej). Podwyższone grządki powinny być zbudowane tak, by użytkownik miał swobodny dostęp do całej płaszczyzny roślin. Bardzo ważna jest również szerokość podwyższonych grządek. Jeśli rabata dostępna jest tylko z jednej strony, to nie powinna być szersza niż 76 cm (siedząc, z łatwością powinniśmy móc dosięgnąć tylnej krawędzi). Kwietnik dostępny ze wszystkich stron powinien mieć około 150 cm szerokości. Osoba siedząca czy stojąca powinna móc swobodnie dosięgnąć środka kwietnika z każdej strony. Podwyższone rabaty i kwietniki mogą być wykonane m.in. z drewna, kamienia, betonu czy innych trwałych materiałów. Stoły kwietne są pewnego rodzaju podwyższoną grządką z drenażem, w której mieści się stosunkowo niewielka ilość gleby, umożliwiająca sadzenie wyłącznie roślin płytko zakorzeniających się oraz tych odpornych na suszę. W związku z tym, że taka gleba ulega szybkiemu wysuszeniu, warto zadbać o dodatkowe systemy nawadniające. W stołach, pod powierzchnią nasadzenia, zaprojektowana jest specjalna przestrzeń na nogi, umożliwiająca pracę w pozycji siedzącej przodem do stołu. Dzięki takiej budowie są one przyjazne dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich lub pracujących w pozycji siedzącej. Optymalna wysokość stołu to 84 cm, z czego około 16 cm stanowi wysokość gleby (minimalna wysokość), a około 68 cm przestrzeń od krawędzi blatu - to minimalna wysokość pozwalająca na swobodne zmieszczenie nóg osoby pracującej pod przestrzenią nasadzeń. Konstrukcjami, które zasługują na szczególną uwagę, są pionowe ogrody. Projektuje się je głównie z myślą o osobach mających problemy ze zginaniem czy nachylaniem się, osobach poruszających się na wózkach inwalidzkich i dla osób z wadami wzroku. Są bardzo ważnymi elementami ogrodowymi. Zajmują niewiele miejsca, stanowią podporę dla roślin oraz źródło cienia, a także osłonę przed wiatrem czy nieciekawym widokiem. Pozwalają na umieszczenie roślin na odpowiedniej, wygodnej wysokości. Przy tego typu konstrukcji najlepiej sprawdzają się pnącza ozdobne i użyteczne, niewymagające intensywnej pielęgnacji (np. na pergolach i ścianach z nasadzeniami). Projektując i obsadzając konstrukcje pionowe, należy pamiętać, że najwygodniejsza płaszczyzna do sięgania mieści się w granicach od 45 do 152 cm. Natomiast dla osoby stojącej są to odpowiednio wysokości: od 61 do 183 cm. Kompozycje roślinne usytuowane na poziomie gleby przy placach i alejkach również powinny być dostępne dla wszystkich. Warto sadzić rośliny o odpowiednich rozmiarach, których pielęgnacja nie wymaga schylania się. Szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa osób niepełnosprawnych ma stosowanie krawężników rozdzielających nasadzenia od nawierzchni. Zapobiegają stoczeniu się wózka z alejki oraz umożliwiają osobom niewidomym kontrolowanie biegu drogi. Pomocne są również balustrady stosowane wzdłuż nasadzeń. Umożliwiają dłuższe zatrzymanie się i oglądanie kompozycji roślinnej.

W ogrodzie uniwersalnym powinniśmy sadzić rośliny o wysokich walorach plastyczno-dekoracyjnych i informacyjnych. Zastosowanie tego rodzaju roślin pozwala na uzyskanie ciekawych efektów estetycznych, mających korzystny wpływ na psychikę człowieka. Walory dekoracyjne roślin w kompozycjach ogrodowych są uwydatniane i potęgowane przez odpowiednie zestawienia takich cech plastycznych, jak: wielkość, kształt, faktura oraz barwa. Wartości plastyczne roślin mogą być odbierane zarówno wzrokiem, jak i dotykiem. Najlepszy efekt terapeutyczny z wykorzystaniem roślin uzyskuje się poprzez umożliwienie bezpośredniego kontaktu z nimi. Można wówczas zapoznać się z różnymi cechami budowy roślin: kształtem liści, budową kwiatów, kolorami, zapachami itp. Wybieranie tego typu roślin jest szczególnie ważne w ogrodach, gdzie przebywają osoby z uszkodzonym zmysłem wzroku. Dobieranie roślin o intensywnym kolorze, oryginalnym kształcie lub charakterystycznej formie pozwala lepiej zorientować się w terenie, a nawet zrekompensować ograniczenia w obcowaniu z roślinnością, które napotykają osoby z wadą wzroku. Jest to możliwe dzięki intensywniejszemu wykorzystywaniu przez nie innych zmysłów. Podstawową zasadą tworzenia kompozycji dla osób z dysfunkcją wzroku jest zestawienie elementów przyrodniczych oraz małej architektury w oparciu o kontrast umożliwiający łatwe wyodrębnienie cech różnicujących. Przy dobieraniu barw roślin ważne jest, by pamiętać, że dla osób z wadami wzroku bardziej czytelne są barwy jasne, wyraźne i kontrastujące niż barwy pastelowe. Kolorystyczne plamy możemy uzyskać, łącząc rośliny o przeciwstawnych kolorach kwiatów lub liści. Korzystne jest także stosowanie kontrastów uwzględniających różnorodność form i kształtów poprzez sadzenie obok siebie np. roślin o delikatnych, gładkich liściach oraz gatunków z liśćmi szorstkimi lub pierzastymi. W podobny sposób zestawiać można rośliny kontrastujące pod względem wielkości i faktury kwiatów, pędów lub pni drzew. Bardzo ważnym źródłem informacji przestrzennej dla osób z uszkodzonym wzrokiem jest zapach. Choć jest ulotny, odbiera się go na równi z wrażeniami wzrokowymi i słuchowymi. Dlatego tak ważne jest stosowanie w ogrodzie roślin o pachnących kwiatach albo liściach. Wykorzystywanie aromatu roślin dla celów orientacyjnych powinno więc być starannie przemyślane, gdyż zbyt duże nagromadzenie różnych zapachów w jednym miejscu powoduje, że łatwo się one mieszają i stają "nieczytelne" dla odbiorców. Dlatego projektant powinien dokładnie prześledzić czas kwitnienia poszczególnych roślin w tworzonej przez siebie kompozycji. Rośliny powinny być dobierane w taki sposób, by o każdej porze roku w ogrodzie lub parku unosił się jakiś zapach. Powinny również zdobić miejsca, w których przebywa się najczęściej. Cechy zewnętrzne każdej rośliny w okresie wegetacji ulegają ciągłym zmianom, podobnie zmieniają się całe układy ogrodowe. Ten dynamiczny charakter zjawisk plastycznych wśród roślin powoduje w okresie wegetacji nieustanne zanikanie i pojawianie się różnych efektów, a przez to wywoływanie nowych wrażeń. Należy pamiętać o tym, by ogród zimą był równie atrakcyjny i dostarczał wrażeń, choć w tym czasie częściej będzie on obserwowany zza szyby. Pojawienie się w ogrodzie życia (nie tylko roślinnego) jest niewątpliwą atrakcją dla wszystkich - począwszy od dzieci, a skończywszy na osobach starszych. Obecność zwierząt w ogrodzie to dla osób z wadami wzroku również informacja dźwiękowa. Zaleca się wybór roślin stanowiących źródło pokarmu dla ptaków i owadów, gdyż obecność tych zwierząt wprowadza dodatkowe wrażenia akustyczne. Warto także stosować rośliny, które pod wpływem podmuchu wiatru lub dotyku wydają dźwięk. Może to być szelest liści, traw, odgłos spadających owoców, a nawet szumiąca woda czy dzwonki wietrzne.

Posiadanie ogródka, kontenera czy choćby donicy, gdzie można uprawiać owoce i warzywa oraz obserwować ich wzrost, kwitnienie i owocowanie, jest niewątpliwą przyjemnością, a także skuteczną terapią, szczególnie dla osób starszych i niepełnosprawnych. Osoby z wadami wzroku mogą dzięki występowaniu w ogrodzie części roślin jadalnych używać zmysłu smaku i węchu w poznawaniu roślin. Rośliny zawiązujące jadalne owoce przyciągają również ptaki, które rozweselają ogród - wprowadzając do niego więcej życia. Ogród przyjazny ptakom został przedstawiony
tutaj i tutaj; wpisy dotyczące budowy podwyższonych rabat, chodników itp. w planach.

czwartek, 23 kwietnia 2009, ksanthos_trelos
TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
2012/12/27 18:09:38
Kontakt z przyrodą jest tym elementem codzienności, który potrafi pobudzić naszą wyobraźnię. Jako młody człowiek uwielbiam wypoczywać na łonie przyrody. Mama uwielbia kwiaty - ten wpis jest niesamowity. Ważne jest to, aby osoby starsze mogły w łatwy sposób dostać się do takiego ogrodu.