Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Lakierowany kwiat


 
 
 
  
 
Pochodzi z Kalifornii, co znajduje swoje odzwierciedlenie w łacińskiej nazwie gatunkowej. Zaś cały rodzaj nazwę swą zaczerpnął od nazwiska botanika Johanna Fr. von Eschscholtza (1793-1831). Natomiast zwyczajowa nazwa gatunku: maczek kalifornijski (Eschscholtzia californica) zdradza, że należy on do rodziny makowatych (Papaveraceae). Polska botaniczna nazwa rośliny to pozłotka, co zapewne wiąże się z barwą kwiatów (gatunek) i ich silnym połyskiem. Osobiście płatki kwiatów pozłotki przywodzą mi myśl, jak gdyby były wycięte z polakierowanego metalu, aczkolwiek są bardzo delikatne. W krajach angielskojęzycznych pozłotka jest nazywana California poppy, natomiast u naszych sąsiadów: na Słowacji – slncovka kalifornská.

Jest jednoroczną, samowysiewającą się rośliną ozdobną. Jeśli występuje w naszej rodzimej florze, to jako antropofit o mianie
efemerofitu. Także w naszych ogrodach pozłotka lubi wysiewać się sama, lecz wówczas kolorystyka jej kwiatów staje się z roku na rok coraz uboższa i ogranicza się do intensywnie żółtej barwy z  rozmytą, pomarańczową plamą u nasady płatków. Właśnie takie „pozłacane” kwiaty posiada maczek kalifornijski w naturze. Zakres złocistości odmian ogrodowych jest znacznie szerszy: od cytrynowożółtego, poprzez żółty, pomarańczowy aż do ciemnej czerwieni, posiada też rzadziej spotykane barwy: kremowobiałą, różową i karminową. Ponadto kwiaty mogą być dwubarwne, o odmiennej barwie z obu stron płatków lub też pełne.
 
 
Pozłotka kalifornijska - charakterystyka.

Najczęściej roślina dorasta do 20-40 cm (10-50 cm) i tworzy gęsto rozgałęziony, szeroko rozłożysty krzaczek o bardzo ładnym wyglądzie. Wpływają na niego nie tylko kwiaty, lecz także gęste ulistnienie. „Koperkowe”: podwójnie pierzastodzielne, o lancetowatych odcinkach, osadzone na długich ogonkach, kruche liście pozłotki sprawiają wrażenie delikatności i lekkości, a ponadto mają – podobnie jak i sztywne, obłe łodygi – bardzo ciekawą, sinozielononiebieską barwę. Rozwijające się, pękające pąki kwiatowe przywodzą na myśl krasnale o rumianej buźce i zielonej, spiczastej czapeczce na głowie. Rozwinięty kwiat tworzą cztery silnie błyszczące, gładkie płatki; u rzadko spotykanych odmian półpełnych czy pełnych oczywiście liczba płatków jest większa, mogą być też one pomarszczone. Kwiat ma około 5 cm (3-8 cm) średnicy. Roślina wydziela przyjemny, acz słaby zapach. Początek kwitnienia uzależniony jest od terminu siewu i trwa do późnej jesieni (V-X). Owocem jest wydłużona, o obłym w poprzecznym przekroju kształcie, lekko łukowato zgięta i pękająca niczym strąk na dwie części torebka. Zawiera liczne, kuliste czarne lub ciemnobrunatne nasiona o średnicy około 1 mm. Palowe korzenie pozłotki mają kolor pomarańczowy.

Kwiaty wyrastają pojedynczo na długich i cienkich łodygach. Na dorodnej roślinie kwitnie jednocześnie kilkanaście kwiatów. Pojedynczy utrzymuje się zaledwie przez kilka dni, lecz ciągle i w obfitości rozwijają się kolejne. Nie cieszą nas swym urokiem w dni pochmurne oraz w nocy, kiedy to ich płatki pozostają stulone. Rozchylają się w słoneczne dni w porze pomiędzy godziną dziesiątą a szesnastą. Kwiaty pozłotki dość pewnie wróżą nam pogodę, zamykając się także przed opadami deszczu. Zielone czapeczki krasnali, czyli kielichy kwiatowe, opadają przy rozwijaniu się kwiatów, pozostawiając niewielką, okrągłą tarczkę, której brzegi są delikatnie wywinięte ku dołowi. Jeśli pozłotka rozsiała się samodzielnie lub gdy nasiona posiejemy już jesienią (IX), to pierwszych kwiatów możemy spodziewać się już w maju. Przy tradycyjnym, wiosennym siewie (III-IV) roślina wchodzi w okres kwitnienia na przełomie czerwca i lipca. 
Kwiat pozłotki w pochmurny dzień do złudzenia przypomina  kwiat tulipana.

Wielu początkujących hodowców decyduje się na wysiew pozłotki ze względu na jej ciepłe barwy i łatwość uprawy. Uprawa i pielęgnacja jest bardzo opłacalna, bo nasz wkład w nią włożony przynosi nam duży efekt. Wymaga dość żyznej, próchniczej i przewiewnej, lekkiej oraz dość suchej gleby. Dobrze jest ją umiarkowanie nawozić. Stanowisko powinno być bardzo mocno nasłonecznione. Maczek wysiewa się jesienią, we wrześniu,  wprost na miejsce stałe lub – co praktykowane jest częściej - wiosną, w kwietniu. Później należy go przerwać co 15-25 centymetrów przy siewie rzędowym lub przerwać pozostawiając rośliny w rozstawie 25-30x10-15 cm przy siewie rzutowym. Rośliny pozostawione w zbytnim zagęszczeniu lub przenawożone wybiegają, a w późniejszym stadium rozwoju także wylegają, co nie daje ładnego efektu. Pozłotka nie lubi przesadzania, dlatego nie wolno tego robić bez większej potrzeby: prędzej roślinę stracimy niż zadomowimy w nowym miejscu, gdzie zaschnie od razu lub przy "szczęśliwym" trafie będzie długo chorować, nie rozwijając się.

Pozłotka stanowi wspaniałą ozdobę niskich rabat. Ponadto nadaje się do ogródków skalnych oraz jako ozdoba murków kwiatowych, studni i innych dekoracji. Niskie odmiany można wykorzystać przy tworzeniu obwódek kwiatowych lub do obsadzenia skrzynek balkonowych. Jest wdzięczną rośliną do szybkiego zakrycia dużych powierzchni. Ściętych kwiatów można używać w bukietach i innych kompozycjach kwiatowych, pamiętając o tym, by jak najszybciej wstawić je do wody, ponieważ po ścięciu szybko więdną.

Wszyscy cieszymy się ładnym wyglądem pozłotki, często nie zdając sobie sprawy z tego, że jest to również roślina lecznicza. Jest bogata w alkaloidy: chelidonina, homochelidonina, sangwinaryna, chelerytryna, protopina, kryptopina, escholzyna. Zawiera również glikozydy flawonoidowe. Działanie tej rośliny podobne jest do działania glistnika Chelidonium majus oraz Sanguinaria canadensis
, czyli krwiowca. Inne proporcje alkaloidów powodują jednak, że maczek kalifornijski działa szczególnie na ośrodkowy układ nerwowy, uspokajająco i nasennie. W medycynie był stosowana w leczeniu niepokoju, lęku, bezsenności, histerii, ponadto nerwic wegetatywnych. W dużych dawkach działa narkotycznie (podobnie jak opium). Wyciąg alkoholowy z pozłotki działa silnie rozkurczowo i przeciwbólowo. Z ziela można sporządzić nalewkę - Tinctura Eschscholtziae.
 
 
sobota, 04 kwietnia 2009, ksanthos_trelos

Polecane wpisy

  • Strażniczka koloru pomarańczowego

    Trafiła do Europy w XVI wieku dzięki konkwistadorom, którzy przywieźli ją z Peru. Liście nasturcji przypominają okrągłe tarcze, nad którymi unoszą się tryumfaln

  • Nasturcje ogrodowe: Odmiany

    W celach ozdobnych uprawiane bywają w ogrodach i na balkonach nasturcja większa ( Tropaeolum majus ) oraz nasturcja ogrodowa ( Tropaeolum x hybridum ). Ta druga

  • Chińska piękność 1/2: Portret

    Gdyby ktoś ogłosił konkurs na najpiękniejsze drzewa wiosny, to magnolie miałyby w nim ogromne szanse. Z daleka wyglądają tak, jakby na ich bezlistnych jeszcze g

TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
2009/04/13 19:18:26
Dlaczego to jest Pana ulubiony kwiat? Proszę mi wybaczyć, ale widziałam ładniejsze :)
-
2009/04/14 07:55:33
Jeden z ulubionych. Owszem, są piękniejsze. :)
Dlaczego eszolcja znalazła się wśród moich ulubieńców? Może dlatego, że znam ją "od zawsze" z rodzinnego ogrodu; może za skromny wygląd, lecz obfite kwitnienie; może za niesamowity połysk kwiatów; może dlatego, że przypomina wyglądem bardzo przeze mnie także lubiane maki... Zapewne z wszystkich tych przyczyn po trochu. Lubię także skromne rośliny, jak choćby tytoń ozdobny (za narcyzowy kształt kwiatów, cudny zapach i czasem niecodzienne kolory), stroiczkę (za niepozorność ciągle obsypaną błękitem kwiatów) czy przypołudnik (również niepozorność i obfitość kwitnienia, barwy oraz "lodowe" liście)...
Ulubiona roślina jest stosunkowo nową, poboczną kategorią. Nie piszę tu o sobie, z założenia nie ma odnośnika do bloga o mnie i moim życiu, dlatego stwierdziłem, że spróbuję dać się nieco poznać Czytelnikom Cyklamena w taki właśnie sposób... ;)
Czy niepozorny maczek kalifornijski przekazuje jakąś cząstkę mnie? ;) :D