Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Endywia

 
Endywia to gatunek cykorii i podobnie jak podróżnik błękitny, czyli cykoria sałatowa, jest rośliną dwuletnią, niekiedy zachowującą się jak jednoroczna. Należy do rodziny astrowatych (Asteraceae). Pochodzi z wybrzeży Morza Śródziemnego i Azji Południowej. Znana była już w starożytności. Znana i ceniona była m.in. w starożytnym Rzymie i Grecji. W Europie uprawiana jest od XVI wieku.

Roślina osiąga wysokość od pół do półtora metra. Tworzy wzniesioną, sztywną i rozgałęzioną łodygę, na której u dołu osadzone są ogonkowe, pierzaste liście, a u góry jajowate, siedzące. W kątach górnych liści i na szczytach pędów pojawiają się błękitne kwiatostany („kwiaty”). Cała roślina zawiera sok mleczny.

Endywia zaliczana jest do warzyw i jej liście odziomkowe używane są w charakterze sałaty. Oczywiście, wykorzystuje się tylko młode rośliny. Ma pikantny, gorzkawy, orzechowy smak. Dobrze komponuje się z ostrymi serami i z dodatkiem orzechów. Pobudza apetyt dzięki zawartości inuliny oraz substancji gorzkiej: intybiny. Z jej liści przyrządza się smaczne sałatki. Zawiera więcej związków mineralnych i witamin niż sałata, a są to m.in.: sód, potas, wapń, mangan, żelazo, miedź, cynk, fosfor, jod, karoten, witaminę B1, B2, kwas nikotynowy, witaminę C.

W uprawie znajdują się dwie odmiany botaniczne endywii: eskariola (Cichorium endivia var.
latifolium), mająca gładkie liście i endywia kędzierzawa (Cichorium endivia var. crispum, zwana także szczerbakiem), o liściach karbowanych i postrzępionych; oraz kilka odmian hodowlanych, m.in. ‘Eskariola Paryska’ o liściach szerokich, ułożonych pionowo do góry, zabarwieniu zielonym lub żółtozielonym czy ‘Zielona Duża Kędzierzawa’ o liściach wąskich kędzierzawych, zielonych lub żółtozielonych. Najlepiej znana jest odmiana kędzierzawa o postrzępionych rozetach.

Udaje się na glebach średnio zwięzłych bądź lekkich, o dużej zawartości próchnicy i starannie uprawionych. Mało zasobne, piaszczyste lub ciężkie gliniaste oraz zaskorupiające się nie nadają się do jej uprawy. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe jest podobne, jak u sałaty. Gleba nie powinna być zbyt kwaśna: pH nie może być niższe niż 6,5. Warzywo to szczególnie dobrze udaje się na stanowiskach zacisznych i słonecznych, w rejonach o ciepłej jesieni i wysokiej wilgotności powietrza. Dobrze znosi wczesne, lekkie przymrozki. Najczęściej uprawia się ją jako poplon po roślinach wcześnie schodzących z pola: kalafiorach, wczesnej kapuście, szpinaku, grochu na zielono. Nie powinna rosnąć co roku na tym samym miejscu, a także po sałacie czy cykorii. Uprawiać można na dwa sposoby: z wyprodukowanej rozsady lub z siewu wprost do gruntu. Aby wyhodować rozsadę, należy nasiona wysiewać na przełomie lutego i marca pod osłonami lub w czerwcu-lipcu na rozsadniku. Nasiona endywii są małe. W jednym gramie znajduje się ich około 600–800 sztuk. Na obsadzenie hektara wystarczy wysiać 200–500 g nasion. Produkcja rozsady trwa 4–5 tygodni. Dobra i silna powinna mieć 4–6 wykształconych liści. Sadzi się ją pod koniec lipca i w sierpniu na taką samą głębokość, na jakiej rosła na rozsadniku, liście "sercowe" powinny pozostawać nad ziemią. Zalecana rozstawa to 30 x 40 cm. Na miejsce stałe sieje się od połowy do końca czerwca. Przy zbyt wczesnym siewie rośliny łatwo wybijają w pędy kwiatostanowe. Po wzejściu rośliny się przerywa. Zalecana rozstawa 30 x 30–40 cm. Pielęgnacja polega na regularnym spulchnianiu gleby i zwalczaniu chwastów. Endywia ma płytki system korzeniowy, dlatego w okresie silnego wzrostu roślin - od sierpnia do połowy września - zaleca się jej regularne podlewanie. W okresie bielenia należy robić to ostrożnie, aby nie doprowadzić do gnicia roślin. Zbiór następuje w maju-czerwcu lub we wrześniu-październiku. Endywię bieli się, aby pozbawić ją gorzkiego smaku. Natomiast nowe odmiany już z natury mają jasne, kruche i delikatne środki, których nie trzeba wybielać.
Endywia na plantacji. Po prawej czterotygodniowa  rozsada.

Endywia nie tworzy główek, tylko szerokie rozety liściowe: u większości odmian uprawnych wyglądem przypominające sałatę liściową. Zawiera znaczne ilości inuliny powodującej gorzki smak wyrośniętych zielonych liści, jednak te pozbawione chlorofilu i wydelikacone przez odcięcie dopływu światła, tracą goryczkę. Rozety liści bieli się po ukształtowaniu pierwszych okółków liści poprzez podniesienie ich i obwiązanie sznurkiem, aby zamknąć dopływ światła do wnętrza rozety. Zamiast sznurka można używać opasek papierowych, dokładnie osłaniających rośliny. Nie należy nakładać na rośliny papierowych kołpaków, ponieważ do wnętrza rozety musi dopływać powietrze, a na zewnątrz odparowywać woda — w przeciwnym razie środkowe, delikatne liście szybko gniją. Nie poleca się również obsypywania roślin ziemią: główki endywii są wówczas zbyt słabo zamknięte i pojawia się niebezpieczeństwo wystąpienia chorób gnilnych podstawy rozet, mimo że gatunek ten jest odporniejszy od sałaty na choroby infekcyjne i zaburzenia fizjologiczne. 



środa, 29 kwietnia 2009, ksanthos_trelos
TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
Gość: Julia, dhcp9-116.eastwest.com.pl
2009/04/29 17:41:45
Szkoda, że na drugim Ksanthos'owskim blogu tyle się nie dzieje ;)
-
2009/04/29 20:34:53
Julio, jak miło Cię widzieć ponownie. :)
Na drugim, prywatnym, zaczyna się dziać nieco więcej, jako że tutaj mam niejakie problemy z edycją notek. Wyedytowane wcześniej się skończyły i więcej wpisów w kwietniu nie będzie, a kolejne... serwer raczy wiedzieć kiedy... :]
-
2013/04/23 15:30:46
Nie ma to jak wyhodować sobie swój kawałek obiadu