Ogrody natury...
KWIATEK DLA FINETKI 2 (Custom) blogi ! TAWUŁKA NA BLOGA AKSAMITKA NA BLOGA 3 konkurs ! KASZTANOWIEC NA BLOGA

http://www.cyklamen.blox.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Moroszka

 
Gdy następnym razem sięgniemy w piwnicy po kolejny słoik malinowego soku lub konfitur, wspomnijmy, że oprócz maliny zwyczajnej, z której jest on zapewne zrobiony, występują jeszcze w Polsce inne gatunki dziko rosnących malin: np. niepozorna moroszka, której środowisko ulega zniszczeniu, a bez której o ile uboższa byłaby nasza ojczysta flora.

Najciekawszym z wymienionych gatunków jest malina moroszka (Rubus chamaemorus), którą w Europie można dość licznie spotkać w Skandynawii, na północnych obszarach Wielkiej Brytanii i w Rosji. Za kołem podbiegunowym jej pomarańczowożółte, nieco cierpkie w smaku owoce podawane na gorąco stanowią wielki przysmak. Robi się z niej także różne przetwory lub spożywa na surowo. Dzięki sporej zawartości kwasu benzoesowego - naturalnego konserwantu - owoce moroszki można dość długo przechowywać w stanie świeżym. Niegdyś myśliwi w Arktyce stosowali je jako lekarstwo na szkorbut. Roślina ta wymaga do swojego rozwoju wilgotnego, najlepiej torfowego podłoża i dużej ilości światła. W Polsce uznaje się ją za relikt glacjalny, czyli gatunek będący pozostałością z czasów, gdy w okresie lodowcowym występowała u nas tundra. W Polsce występuje bardzo rzadko, można ją zobaczyć w kilku rozproszonych stanowiskach na Warmii i Mazurach, na Pomorzu oraz w Sudetach. Zasiedla tam torfowiska wysokie i bory bagienne, a w górach piętro kosodrzewiny, gdzie mikroklimat jest nieco ostrzejszy niż na otaczających terenach. W ten sposób moroszka, której raczej odpowiada zimniejszy klimat, znalazła możliwość wegetacji w naszych szerokościach geograficznych. Ponieważ jednak w Polsce torfowiska wysokie często są osuszane, roślinie tej grozi wyginięcie. Dlatego też została ona wpisana do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin oraz objęta ścisłą ochroną prawną.

Podobnie jak malina właściwa tworzy podziemne kłącza, z których wyrastają dwuletnie pędy: w pierwszym roku płonne, a owocujące w następnym. Mają wysokość 10–30 cm i są gołe, czyli pozbawione kolców i szczecinek. Liście na dole łodygi tworzą łuski, wyżej są pojedyncze sercowato-nerkowate, niepodzielne, najczęściej 5-klapowe, brzegiem drobno piłkowane, o zanikowych przylistkach. Moroszka jest
rośliną dwupienną. Kwiaty żeńskie są mniejsze o kilku słupkach i szczątkowych pręcikach, męskie zaś o wielu pręcikach i nielicznych słupkach. Oba rodzaje kwiatów wyrastają na sztywnych szypułkach i mogą mieć barwę białą lub różową. Jak u wszystkich malin owoc stanowi owocostan złożony z kilku pojedynczych pestkowców. U moroszki początkowo ma on czerwoną barwę, lecz w pełni dojrzałości zmienia kolor na pomarańczowy. W naszych warunkach rzadko dojrzewają. Są jadalne, o smaku nieco cierpkim. W Skandynawii przetwory, m.in. dżemy i wina z maliny moroszki nazywane multe lub molte (Norwegia), hjortron (Szwecja), lakka (Finlandia), są narodowym przysmakiem.

Z racji wysokiej zawartości tanin w liściach maliny moroszki roślina ta stosowana jest jako lek przeciwko biegunce. Dodatkowo, roślina ta zawiera diosgeninę - prekursor progesteronu - który znajduje zastosowanie w leczeniu reumatyzmu i artretyzmu.

Polska Czerwona Księga Roślin zatwierdza malinę moroszkę jako gatunek zagrożony (kategoria zagrożenia EN). W Czerwonej liście roślin i grzybów Polski wymieniona jest jako gatunek narażony na wymarcie (kategoria zagrożenia V).



niedziela, 08 marca 2009, ksanthos_trelos
TrackBack
TrackBack URL wpisu:
Komentarze
2009/03/08 19:26:46
no, proszę nawet nie wiedziałam o takiej odmianie maliny :) Pozdrawiam :)
-
2009/03/08 21:05:51
Jutro ostatni wpis o malinkach. Oprócz tej najbardziej znanej we wpisie będzie o jeszcze dwu innych gatunkach. :)
-
Gość: MArek, staticline23398.toya.net.pl
2009/03/31 14:43:32
A czy można gdzieś w Polsce kupić sadzonki moroszki?
-
2009/05/16 06:17:15
Marku, osobiście się nie spotkałem z moroszką w handlu...
-
Gość: TT, spzoz.man.pulawy.pl
2009/07/13 13:11:30
a ja właśnie otrzymałem oryginalną lakkę z Finlandii ( nalewka na moroszce )
-
Gość: , 178.73.49.13*
2011/03/01 18:12:40
wow
-
Gość: , 89.174.105.11*
2014/05/31 19:50:57
Do kupienia moroszka jest na peuraniementaimitarha.fi, aktualnie 12 Euro za dużą doniczkę
-
Gość: zofjag8434, apn-95-40-224-110.dynamic.gprs.plus.pl
2014/10/08 21:20:12
w 2013 bylam w szwecji2 miesiace na polnocy u corki
i tam nazbieralam sobie troche zrobilam dzem i nalewke nieodbiegala od finiskiej lakki dzem dodaje goracy do lodow waniliowych ,niebo w gebie znowu jade w 2015 kamperem tez nazbieram pozdrawiam wszystkich smakoszy